(sav.gov.vn) – Tổng Kiểm toán nhà nước vừa ký ban hành Quyết định số 183/QĐ-KTNN ngày 04/02/2026 kèm theo Hướng dẫn tham gia ý kiến về dự toán thu – chi ngân sách hằng năm của các bộ, cơ quan trung ương, nhằm thống nhất trình tự, thủ tục, nội dung tham gia ý kiến của Kiểm toán nhà nước (KTNN) đối với công tác lập dự toán ngân sách nhà nước (NSNN), góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý tài chính – ngân sách.
Hướng dẫn được xây dựng trên cơ sở quy định của Luật Kiểm toán nhà nước, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công và thực tiễn hoạt động kiểm toán, áp dụng đối với các đơn vị, cá nhân trực thuộc KTNN được giao nhiệm vụ tham gia ý kiến về dự toán ngân sách hằng năm của các bộ, cơ quan trung ương và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Theo Hướng dẫn, hoạt động tham gia ý kiến về dự toán ngân sách hằng năm của các bộ, cơ quan trung ương được thực hiện theo 03 bước: (1) Thu thập thông tin; (2) Tham gia thảo luận dự toán tại Bộ Tài chính; (3) Xây dựng báo cáo tổng hợp tham gia ý kiến. Trường hợp phát sinh ngoài phạm vi Hướng dẫn, việc thực hiện tuân thủ theo quy định của KTNN và pháp luật hiện hành.
Hướng dẫn quy định cụ thể căn cứ tham gia ý kiến, bao gồm các quy định pháp luật về ngân sách, đầu tư công; chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; hướng dẫn của Bộ Tài chính; mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của ngành, lĩnh vực; kết quả kiểm toán các năm trước và các báo cáo, tài liệu liên quan. Đồng thời, xác định rõ nội dung thông tin cần thu thập về dự toán thu, chi NSNN, tình hình thực hiện dự toán năm hiện hành, chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chương trình mục tiêu, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, cơ chế tự chủ tài chính và các yếu tố kinh tế – xã hội tác động đến công tác lập dự toán.
Về nội dung tham gia ý kiến, Hướng dẫn nhấn mạnh việc đánh giá tính tuân thủ quy trình, thủ tục lập dự toán; đánh giá tình hình thực hiện dự toán NSNN so với dự toán được giao và năm trước liền kề; phân tích nguyên nhân vượt, hụt thu – chi; xem xét các giải pháp thực hiện dự toán năm hiện hành. Đối với dự toán năm sau, KTNN tập trung đánh giá công tác lập dự toán thu, chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên, bảo đảm bám sát quy hoạch, kế hoạch, định mức, tiêu chí phân bổ ngân sách; ưu tiên xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản, thu hồi vốn ứng trước, bố trí vốn cho các dự án chuyển tiếp, dự án trọng điểm, chương trình mục tiêu quốc gia và các dự án sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi.
Hướng dẫn cũng quy định rõ tổ chức bộ máy thực hiện, theo đó hằng năm, Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc KTNN thành lập Tổ tham gia ý kiến về dự toán ngân sách, gồm các kiểm toán viên có trình độ, kinh nghiệm, bảo đảm nguyên tắc độc lập, khách quan. Tổ tham gia ý kiến thực hiện thu thập thông tin, xây dựng dự thảo báo cáo ý kiến cho từng bộ, cơ quan trung ương, tham gia thảo luận dự toán với Bộ Tài chính (nếu có) và hoàn thiện báo cáo theo đúng thời hạn, mẫu biểu quy định.
Trên cơ sở báo cáo ý kiến của từng bộ, cơ quan trung ương, KTNN tiến hành tổng hợp, xây dựng Báo cáo tổng hợp ý kiến về dự toán ngân sách hằng năm, tổ chức Hội nghị thảo luận nội bộ để xem xét, hoàn thiện trước khi trình Tổng Kiểm toán nhà nước. Báo cáo tổng hợp là căn cứ quan trọng để KTNN tham gia ý kiến đối với dự toán NSNN và phương án phân bổ ngân sách trung ương, góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương tài chính và hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.
Việc ban hành Hướng dẫn này tiếp tục khẳng định vai trò, trách nhiệm của KTNN trong tham gia hoàn thiện công tác lập dự toán NSNN, bảo đảm tính công khai, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính – ngân sách trong giai đoạn mới.
Hà Linh