(sav.gov.vn) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư số 25/2026/TT-BNNMT hướng dẫn quy trình, phương pháp rà soát, công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030.

Theo đó, Thông tư hướng dẫn quy trình, phương pháp, thời gian rà soát; công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo; chế độ báo cáo, mẫu biểu tổng hợp; kinh phí và trách nhiệm tổ chức thực hiện theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030 quy định tại Nghị định số 351/2025/NĐ-CP ngày 30 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026-2030.

Đối tượng áp dụng là các hộ gia đình theo quy định của Luật Cư trú số 68/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15; các cơ quan, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan.

Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư 25 là phương pháp rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo được thực hiện theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2027-2030 là phương pháp xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo thông qua chấm điểm tài sản, điều kiện sống, thông tin thành viên của hộ gia đình (điểm Đ) để ước lượng mức thu nhập bình quân đầu người và đo mức độ thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản (TH) của hộ gia đình.

Theo quy định, mức điểm Đ được quy đổi sang mức thu nhập bình quân đầu người. Trong đó, 190 điểm khu vực nông thôn tương đương 2.200.000 đồng/người/tháng và 280 điểm khu vực đô thị tương đương 2.800.000 đồng/người/tháng. 

Trên cơ sở kết quả rà soát, thực hiện phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ thoát nghèo được tính như sau:

Hộ nghèo ở khu vực nông thôn được xác định khi có điểm Đ từ 190 điểm trở xuống và có số thiếu hụt TH từ 03 chỉ số trở lên;

Hộ nghèo ở khu vực đô thị được xác định khi có điểm Đ từ 280 điểm trở xuống và có số thiếu hụt TH từ 03 chỉ số trở lên;

Hộ cận nghèo khu vực nông thôn là hộ có điểm Đ từ 190 điểm trở xuống và có số thiếu hụt TH dưới 03 chỉ số;

Hộ cận nghèo khu vực đô thị là hộ có điểm Đ từ 280 điểm trở xuống và có số thiếu hụt TH dưới 03 chỉ số;

Hộ có điểm Đ trên 190 điểm ở khu vực nông thôn hoặc trên 280 điểm ở khu vực đô thị được xác định không thuộc danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo;

Hộ thoát nghèo là hộ có điểm Đ trên 190 điểm ở khu vực nông thôn hoặc trên 280 điểm ở khu vực đô thị, trước thời điểm rà soát thuộc danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo cư trú trên địa bàn cấp xã.

Thông tư quy định thời gian rà soát định kỳ hằng năm từ ngày 01 tháng 01 đến hết ngày 31 tháng 8 hằng năm, trừ trường hợp đột xuất. Chủ tịch UBND cấp xã quyết định công nhận Danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo theo quy định tại; cấp Giấy chứng nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo trước ngày 01 của tháng kế tiếp. Trường hợp không đủ điều kiện công nhận theo quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Trường hợp đột xuất (xảy ra thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh hoặc trường hợp bất khả kháng khác; phát sinh từ ngày 15 tháng 12 đến hết ngày 31 tháng 12) thì thời gian rà soát, danh sách hộ gia đình cần rà soát do người thực hiện rà soát đề xuất, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định.

Kinh phí thực hiện rà soát, công nhận hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo theo Thông tư này do ngân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp ngân sách và quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Trên cơ sở danh sách hộ gia đình cần rà soát do UBND cấp xã lập, người thực hiện rà soát sẽ sử dụng các phiếu điều tra, đánh giá theo mẫu thống nhất để phân loại hộ gia đình. Sau khi hoàn thành việc rà soát, địa phương lập danh sách dự kiến hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo để tổ chức lấy ý kiến nhân dân.

Để bảo đảm tính công khai, minh bạch, Thông tư yêu cầu UBND cấp xã tổ chức họp dân lấy ý kiến về kết quả rà soát. Thành phần tham dự gồm đại diện chính quyền địa phương, người thực hiện rà soát, đại diện các hộ dân và mời đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã tham gia giám sát. Kết quả rà soát chỉ được tiếp tục thực hiện khi có ít nhất 50% số người tham dự cuộc họp đồng ý. Trường hợp tỷ lệ đồng thuận dưới 50%, địa phương phải tổ chức rà soát lại.

Sau khi hoàn thành việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư, danh sách dự kiến hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ thoát nghèo phải được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã, nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng thôn, tổ dân phố, đăng tải trên cổng thông tin điện tử cấp xã và thông báo qua hệ thống truyền thanh cơ sở (nếu có) trong thời hạn 3 ngày làm việc. Trong thời gian niêm yết, nếu có ý kiến phản ánh hoặc khiếu nại, Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm chỉ đạo xem xét, xử lý và công khai kết quả giải quyết theo quy định…

Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 9 năm 2026.

Xem Thông tư TẠI ĐÂY