(sav.gov.vn) - Trước sự gia tăng của thuốc lá điện tử và các sản phẩm nicotine thế hệ mới trong thanh thiếu niên, Hà Nội đang đẩy mạnh truyền thông, tăng cường thực thi pháp luật và huy động sự tham gia của toàn xã hội nhằm xây dựng môi trường sống không khói thuốc, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thế hệ tương lai.

Thuốc lá thế hệ mới: Chiêu thức tinh vi nhắm vào giới trẻ

Hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá (25/5 - 31/5) và Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5 năm 2026, thành phố Hà Nội đang đồng loạt triển khai nhiều hoạt động truyền thông, tuyên truyền và kiểm tra việc thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn.

Năm nay, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lựa chọn chủ đề Ngày Thế giới không thuốc lá là “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá”. Theo WHO, ngành công nghiệp thuốc lá đang liên tục thay đổi hình thức tiếp cận, sử dụng thiết kế bắt mắt, hương vị hấp dẫn và các chiến dịch quảng bá trên môi trường số để thu hút người sử dụng mới, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên. WHO cho biết hiện có khoảng 15 triệu thanh thiếu niên từ 13 - 15 tuổi trên toàn thế giới sử dụng thuốc lá điện tử và ở nhiều quốc gia, tỷ lệ thanh thiếu niên sử dụng thuốc lá điện tử cao gấp 9 lần người trưởng thành.

Những con số này cho thấy nguy cơ ngày càng lớn từ các sản phẩm nicotine thế hệ mới đối với sức khỏe cộng đồng. Theo WHO, mỗi năm thế giới ghi nhận hơn 8 triệu ca tử vong liên quan đến thuốc lá, trong đó khoảng 1,6 triệu người chết do tiếp xúc với khói thuốc thụ động.

Tại Việt Nam, dù công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá đã đạt nhiều kết quả tích cực trong những năm qua, tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ vẫn diễn biến phức tạp. Các khảo sát cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở nhóm học sinh từ 13 - 17 tuổi có xu hướng gia tăng nhanh chóng.

Các chuyên gia y tế cảnh báo nicotine là chất gây nghiện mạnh, có khả năng tác động trực tiếp đến sự phát triển não bộ ở thanh thiếu niên, làm suy giảm khả năng học tập, ghi nhớ, kiểm soát cảm xúc và làm gia tăng nguy cơ lệ thuộc các chất gây nghiện khác trong tương lai. WHO cũng khẳng định không có bất kỳ sản phẩm chứa nicotine nào được coi là an toàn đối với sức khỏe.

Đồng bộ truyền thông, siết chặt thực thi pháp luật

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế và UBND thành phố Hà Nội, Sở Y tế Hà Nội đã ban hành văn bản đề nghị các sở, ban, ngành, UBND các phường, xã và đơn vị trực thuộc tăng cường các hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026; đồng thời đẩy mạnh thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá trên địa bàn thành phố.

Theo đó, các đơn vị tập trung tuyên truyền sâu rộng về tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng, cơ quan, trường học, cơ sở y tế, nhà hàng, khách sạn; xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng các sản phẩm thuốc lá bị cấm theo quy định.

Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục phát huy vai trò của mạng lưới cộng tác viên phòng, chống tác hại thuốc lá tại cộng đồng; lồng ghép nội dung xây dựng môi trường không khói thuốc vào các phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”.

Tại các địa phương, nhiều hoạt động hưởng ứng được triển khai sôi nổi. Chiều 26/5, UBND phường Phú Thượng tổ chức chương trình hưởng ứng Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá và Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2026 với sự tham gia của đông đảo cán bộ, đoàn viên và người dân trên địa bàn.

Giám đốc Trạm Y tế phường Phú Thượng Lê Quang Trung cho biết thuốc lá không chỉ gây hại cho người sử dụng mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người xung quanh, đặc biệt là trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi. Vì vậy, xây dựng môi trường sống không khói thuốc cần sự chung tay của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội.

Trong khi đó, Chủ tịch UBND phường Phú Thượng Đỗ Đình Sơn nhấn mạnh vai trò của cấp ủy, chính quyền địa phương trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá; đồng thời đề nghị các cơ quan, đơn vị, trường học và tổ dân phố tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân thực hiện nghiêm các quy định cấm hút thuốc tại nơi công cộng và khu dân cư.

Tại chương trình, bác sĩ Vũ Thị Thu, Khoa Phòng chống bệnh không lây nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội đã cung cấp nhiều thông tin cập nhật về tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử và các sản phẩm nicotine mới; đồng thời phổ biến các quy định pháp luật liên quan đến công tác phòng, chống tác hại thuốc lá hiện nay.

Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 173/2024/QH15 quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng với Nghị định số 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt đối với hành vi sử dụng các sản phẩm này được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện nicotine.

Cùng với các hoạt động truyền thông, ngành Y tế Hà Nội tiếp tục mở rộng mô hình cơ sở y tế, trường học, cơ quan hành chính và khu dân cư không khói thuốc; tăng cường tư vấn hỗ trợ cai nghiện thuốc lá; huy động các tổ chức đoàn thể, nhà trường và cộng đồng tham gia phòng, chống tác hại thuốc lá.

Thông qua chuỗi hoạt động hưởng ứng năm 2026, Hà Nội tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng môi trường sống văn minh, lành mạnh, không khói thuốc; góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ sức khỏe nhân dân và tạo dựng một tương lai an toàn hơn cho thế hệ trẻ.