(sav.gov.vn) - Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký Chỉ thị số 25/CT-TTg ngày 09/6/2026 về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá trong tình hình mới. Chỉ thị thay thế Chỉ thị 30/CT-TTg năm 2014, nhấn mạnh sự gia tăng phức tạp của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và yêu cầu toàn hệ thống chính trị vào cuộc quyết liệt để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngăn thất thu ngân sách và ổn định trật tự xã hội.

Kết quả 10 năm thực hiện Chỉ thị 30 và thách thức mới

Ngày 30/9/2014, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 30/CT-TTg về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá. Qua hơn 10 năm triển khai, tình trạng buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá cơ bản được kiểm soát và giảm rõ rệt. Từ năm 2014 đến 2025, các bộ, ngành, lực lượng chức năng và địa phương đã phát hiện, bắt giữ, xử lý 79.459 vụ vi phạm; thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu các loại, hơn 388 tấn lá thuốc lá và hơn 2 triệu đơn vị thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Tuy nhiên, trong giai đoạn hiện nay, hoạt động buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán trái phép thuốc lá vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp và có diễn biến mới. Đặc biệt, việc mua bán, tàng trữ, sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng gia tăng mạnh, khó kiểm soát hơn. Các sản phẩm này không chỉ gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng mà còn tác động xấu đến trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện cho các đường dây tội phạm lợi dụng không gian mạng và dịch vụ vận chuyển để hoạt động tinh vi.

Tình hình này đòi hỏi phải có chỉ đạo mạnh mẽ, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở, gắn trách nhiệm cụ thể của từng cấp, từng ngành và từng cá nhân lãnh đạo.

Trách nhiệm của các cấp, ngành và địa phương

Chỉ thị yêu cầu Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên phối hợp chặt chẽ với bộ, ngành, chính quyền địa phương vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tham gia xây dựng phong trào toàn dân đấu tranh chống buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy trực thuộc Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo cấp ủy đảng và hệ thống chính trị tại địa phương tích cực tham gia công tác này. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo các ngành, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương đấu tranh hiệu quả trong phạm vi, lĩnh vực, địa bàn quản lý. Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm trước Thủ tướng Chính phủ về tình hình trên địa bàn. Nghiêm cấm cán bộ, công chức, viên chức mua bán, tàng trữ, sử dụng thuốc lá điếu nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Định kỳ 6 tháng, 1 năm và đột xuất, các bộ, ngành, địa phương báo cáo kết quả thực hiện Chỉ thị về Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (qua Văn phòng Thường trực) để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Công an chỉ đạo lực lượng nghiệp vụ và Công an địa phương tăng cường nắm tình hình trên không gian mạng và địa bàn trọng điểm; tổ chức tuần tra, kiểm soát, xác lập chuyên án, đấu tranh quyết liệt, xử lý tận gốc; phối hợp cơ quan tố tụng đẩy nhanh điều tra, truy tố, xét xử và công khai kết quả trên phương tiện thông tin đại chúng để răn đe, phòng ngừa.

Bộ Quốc phòng chỉ đạo Bộ đội Biên phòng tăng cường tuần tra, kiểm soát khu vực biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở; phối hợp duy trì an ninh trật tự gắn với chống buôn lậu; tuyên truyền cư dân biên giới không tham gia vận chuyển, mua bán. Lực lượng Cảnh sát biển tăng cường tuần tra trên biển, triệt phá đường dây, ổ nhóm buôn lậu.

Bộ Tài chính chỉ đạo lực lượng Hải quan làm tốt nghiệp vụ, phối hợp phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi qua địa bàn hải quan; nghiên cứu đề xuất đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị và cơ chế hỗ trợ tài chính nhằm khuyến khích tổ chức, cá nhân phát hiện, cung cấp thông tin.

Tít phụ 3: Hoàn thiện pháp luật, tăng cường tuyên truyền và gắn trách nhiệm cơ sở

Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp các bộ liên quan rà soát, đề xuất bổ sung khái niệm “hàng giả” vào văn bản Luật; hoàn thiện quy định xử lý hành vi kinh doanh, mua bán, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nhập lậu và xử lý tang vật bị tịch thu. Hướng dẫn nghiệp vụ cho lực lượng Quản lý thị trường địa phương; phối hợp Bộ Y tế, Bộ Tài chính bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Bộ Y tế và các cơ quan liên quan tổ chức phổ biến, tuyên truyền sâu rộng về tác hại của thuốc lá nhập lậu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng để cán bộ, công chức và Nhân dân hiểu, đồng thuận, không tham gia, tiếp tay.

Bộ Y tế phối hợp Bộ Tư pháp hoàn thiện quy định pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá và bổ sung chế tài xử phạt hành vi sử dụng, chứa chấp thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, bảo đảm đồng bộ với các quy định khác.

Bộ Khoa học và Công nghệ siết chặt quản lý quyền sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến thuốc lá; tăng cường kiểm tra, giám sát dịch vụ bưu chính và thương mại điện tử để ngăn chặn lợi dụng vận chuyển thuốc lá nhập lậu, thuốc lá giả, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.

Bộ Tư pháp phối hợp xây dựng, thẩm định, hoàn thiện pháp luật liên quan.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các lực lượng địa phương tăng cường nắm tình hình, tuần tra, kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ địa bàn biên giới, cửa khẩu, nội địa và không gian mạng; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Quy định cụ thể nhiệm vụ của UBND cấp xã/phường/đặc khu; gắn trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã với công tác chống buôn lậu, mua bán, sử dụng trái phép trên địa bàn. Ưu tiên dự án phát triển kinh tế - xã hội vùng sâu, vùng xa, biên giới để ổn định đời sống người dân, kết hợp tuyên truyền để Nhân dân không bị lợi dụng, lôi kéo.

Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và hệ thống báo chí tăng thời lượng tuyên truyền về nguy hại của hoạt động buôn lậu, vận chuyển, sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc lá và các sản phẩm mới; biểu dương tấm gương tích cực, phê phán hành vi tiêu cực.

Hiệp hội Sản xuất và Tiêu thụ thuốc lá Việt Nam chủ động phối hợp cung cấp thông tin, hỗ trợ kỹ thuật, truyền thông theo quy định.

Chỉ thị này thay thế Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014. Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương quán triệt, xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ, quyết liệt, kịp thời và có hiệu quả.