(sav.gov.vn) - Sáng nay (21/10), tiếp tục chương trình tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã nghe Tờ trình về Dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Luật hóa khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng

Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết việc sửa đổi Luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý về phòng, chống tác hại của thuốc lá, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật và phù hợp với thực tiễn. Qua đó, góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, giảm tỷ lệ tử vong, gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế, bảo vệ môi trường, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Dự án Luật được xây dựng trên cơ sở các chủ trương của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, đặc biệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII và Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị.

Việc xây dựng Luật cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất, đồng bộ và khả thi trong hệ thống pháp luật; phù hợp với Công ước khung về kiểm soát thuốc lá và các điều ước quốc tế có liên quan mà Việt Nam là thành viên. Các chính sách phải dựa trên bằng chứng khoa học, phù hợp với thực tiễn Việt Nam và chuẩn mực quốc tế, chú trọng phòng ngừa tác hại của thuốc lá, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, nhất là phụ nữ, trẻ em và đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã thực hiện các quy trình, thủ tục xây dựng dự án Luật theo quy định. Ngày 28/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 257/NQ-CP về Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026 (phiên thứ hai), cơ bản thống nhất sự cần thiết sửa đổi Luật. Trên cơ sở kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Chính phủ đã tiếp thu, giải trình, hoàn thiện hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội.

Theo đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung các khái niệm về thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và những sản phẩm liên quan, làm cơ sở xác định sản phẩm, nhận diện và xử lý hành vi vi phạm, bảo đảm bao quát các loại sản phẩm thuốc lá thuộc phạm vi điều chỉnh.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung các hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến sản phẩm thuốc lá hoàn chỉnh, bộ phận và nguyên liệu của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; hành vi trưng bày thuốc lá và bán thuốc lá trên môi trường điện tử.

Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung các quy định nhằm cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính. Trong đó, sửa đổi, bổ sung quy định về kiểm soát sản lượng thuốc lá tiêu thụ trong nước, bảo đảm công khai, minh bạch, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh và đầu tư.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với hoạt động cai nghiện thuốc lá, thay bằng các biện pháp quản lý thông qua tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc hướng dẫn chuyên môn, kỹ thuật. Quy định này nhằm khuyến khích sự tham gia của các tổ chức, cá nhân vào hoạt động cai nghiện thuốc lá, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý và chất lượng dịch vụ.

Đề xuất tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá lên ít nhất 85%

Trình bày báo cáo thẩm tra Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh khẳng định, Ủy ban tán thành mục đích, quan điểm, phạm vi sửa đổi luật; nội dung dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, thể chế hóa quan điểm “Chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh” và mục tiêu “tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe như rượu, bia, thuốc lá” tại Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Về giải thích từ ngữ, Ủy ban cơ bản tán thành việc giải thích các từ ngữ thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng bằng cách phân biệt sản phẩm theo cơ chế hoạt động đặc thù. Đề nghị nghiên cứu, bổ sung việc giải thích “chất không chứa nicotine được sử dụng chuyên dùng cho các sản phẩm thuốc lá” trong khái niệm nguyên liệu thuốc lá, tránh tạo khoảng trống trong thực hiện quy định cấm khi Luật có hiệu lực thi hành.

Về các hành vi bị nghiêm cấm, Ủy ban cơ bản tán thành các quy định hành vi bị nghiêm cấm tại dự thảo Luật, bảo đảm tính bao quát, rõ ràng, thể chế hóa chính sách cấm triệt để thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội. Tán thành với quy định “cấm trưng bày thuốc lá” tại khoản 5 Điều 9 nhằm loại bỏ hình thức quảng cáo gián tiếp thuốc lá, giảm mức độ hiện diện của thuốc lá trong thị trường bán lẻ, hạn chế tiếp cận của trẻ em và thanh thiếu niên đối với thuốc lá.

Về ghi nhãn, Ủy ban đề nghị bổ sung quy định theo hướng diện tích in cảnh báo sức khỏe phải chiếm ít nhất 85% diện tích mỗi mặt chính trước và mặt chính sau của bao, tút, hộp thuốc lá hoặc quy định lộ trình cụ thể đạt được mức tăng diện tích cảnh báo sức khỏe từ 85% đến 100%, đồng thời việc ghi nhãn, in cảnh báo sức khỏe phải bảo đảm gắn liền với bao bì thuốc lá, không bị che lấp bởi tem thuốc lá.

Về quy định về quản lý kinh doanh thuốc lá và kiểm soát đầu tư sản xuất thuốc lá, báo cáo thẩm tra cho thấy Ủy ban tán thành việc giữ quy định về “giấy phép kinh doanh thuốc lá” để tiếp tục quản lý chặt chẽ kinh doanh, kiểm soát quy mô, sản lượng sản xuất đối với các sản phẩm thuốc lá truyền thống; bảo đảm phù hợp với nguyên tắc “hoạt động sản xuất, kinh doanh thuốc lá phải phù hợp với mục tiêu từng bước giảm nguồn cung cấp thuốc lá” quy định tại khoản 3 Điều 4 Luật hiện hành.

Về quy định bán thuốc lá, Ủy ban đề nghị sửa đổi theo hướng cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá có quyền từ chối bán thuốc lá nếu người mua không chứng minh được đủ tuổi mua thuốc lá; đồng thời, khi quy định cụ thể phương thức chứng minh tuổi người mua tại nghị định quy định chi tiết cần lưu ý nguyên tắc chỉ xử lý thông tin ở mức cần thiết cho mục đích xác minh tuổi người mua, bảo đảm phù hợp với pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Ủy ban đánh giá, Dự thảo Luật đã cơ bản bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế.