(sav.gov.vn) - Trong hai ngày 21-22/9/2026, tại Thủ đô Bratislava, Đoàn đại biểu Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam do Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung dẫn đầu đã thăm và làm việc với Cơ quan Kiểm toán tối cao Cộng hòa Slovakia (KTNN Slovakia).

Trong khuôn khổ chương trình, Chủ tịch KTNN Slovakia Ľubomír Andrassy, hai Phó Chủ tịch và các đồng nghiệp đã tiếp xã giao Đoàn; đồng thời tổ chức phiên trao đổi chuyên môn về khuôn khổ pháp lý, chiến lược phát triển, ứng dụng công nghệ và dữ liệu trong kiểm toán công.

Hai cơ quan thống nhất thúc đẩy hợp tác thiết thực

Tiếp xã giao Đoàn KTNN Việt Nam, về phía KTNN Slovakia có Chủ tịch Ľubomír Andrassy, hai Phó Chủ tịch Henrieta Crkoňová và Jaroslav Ivančo cùng đại diện các đơn vị phụ trách hợp tác quốc tế. Về phía KTNN Việt Nam có Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế Nguyễn Bá Dũng và chuyên viên Vụ Hợp tác quốc tế.

Chào mừng Đoàn đến thăm và làm việc tại Bratislava, Chủ tịch Ľubomír Andrassy cho biết đây là một trong những hoạt động đối ngoại quan trọng của KTNN Slovakia trong năm 2026, diễn ra sau khi Việt Nam và Slovakia nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào tháng 4/2026. Theo Chủ tịch KTNN Slovakia, dấu mốc này tạo khuôn khổ thuận lợi để hai nước mở rộng hợp tác, trong đó có quan hệ giữa hai cơ quan kiểm toán tối cao.

Chủ tịch Ľubomír Andrassy bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với dân tộc Việt Nam; đánh giá cao những bước tiến của Việt Nam trong phát triển công nghiệp, đặc biệt là trong việc xây dựng thương hiệu ô tô trong nước và đào tạo nhân lực về công nghệ mới nổi. Ông cũng ghi nhận những kết quả KTNN Việt Nam đạt được sau hơn 30 năm xây dựng và phát triển, cùng sự tham gia tích cực tại Tổ chức quốc tế các Cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI), Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI) và Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao Đông Nam Á (ASEANSAI), với điểm nhấn là việc đảm nhiệm vai trò Chủ tịch ASOSAI nhiệm kỳ 2018-2021, thành viên Ban Điều hành ASOSAI giai đoạn 2018-2024 và thành viên Ủy ban Kiểm toán ASOSAI nhiệm kỳ 2024-2027. Trước những thay đổi nhanh chóng của thế giới nói chung và của quản trị công, công nghệ nói riêng, Chủ tịch KTNN Slovakia cho rằng hai cơ quan cần tăng cường trao đổi kinh nghiệm chuyên sâu về các vấn đề quan tâm chung; khẳng định phía Slovakia sẵn sàng chia sẻ thông tin về những lĩnh vực KTNN Việt Nam quan tâm.

Cảm ơn sự đón tiếp trọng thị, thân tình của lãnh đạo và các đồng nghiệp KTNN Slovakia, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung chuyển lời chào trân trọng của Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa tới Chủ tịch Ľubomír Andrassy. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định Nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ sự đồng hành, giúp đỡ của Tiệp Khắc trước đây, trong đó có Slovakia. Hàng nghìn trí thức, kỹ sư, nhà khoa học và người lao động Việt Nam đã được đào tạo, làm việc tại Tiệp Khắc. Nền tảng hữu nghị đó tiếp tục được củng cố khi quan hệ hai nước được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược nhân chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Slovakia vào tháng 4/2026.

“Trên nền tảng quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa hai quốc gia, quan hệ giữa hai cơ quan kiểm toán tối cao cần tiếp tục được làm sâu sắc bằng những hoạt động cụ thể. Đây không chỉ là yêu cầu nâng cao năng lực chuyên môn của mỗi cơ quan mà còn là trách nhiệm của chúng ta đối với hai đất nước và nhân dân hai nước” - Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung nhấn mạnh.

Hai cơ quan đã ký Thỏa thuận hợp tác năm 2009 và duy trì các chuyến thăm cấp cao, trao đổi chuyên môn song phương, phối hợp tại các diễn đàn đa phương; tuy nhiên, các hoạt động hợp tác vẫn chưa tương xứng với nhu cầu và khả năng của hai Bên. Chuyến công tác lần này tiếp nối chuyến thăm Slovakia của Tổng Kiểm toán nhà nước Việt Nam năm 2009 và chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch KTNN Slovakia năm 2010, qua đó nối lại trao đổi trực tiếp giữa lãnh đạo hai cơ quan sau hơn 15 năm.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung chúc mừng những kết quả KTNN Slovakia đạt được trong hơn 30 năm phát triển và vai trò tích cực của Cơ quan tại Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Âu (EUROSAI), INTOSAI. KTNN Slovakia hiện là Phó Chủ tịch thứ nhất EUROSAI, sẽ đăng cai Đại hội EUROSAI năm 2027 tại Bratislava và đảm nhiệm vai trò Chủ tịch EUROSAI trong ba năm tiếp theo; đồng thời chủ trì Tiểu ban INTOSAI về đánh giá đồng cấp/đánh giá chéo từ năm 2012 và tham gia xây dựng Hướng dẫn GUID 1900 về đánh giá đồng cấp/đánh giá chéo.

Hai bên thống nhất tiếp tục trao đổi đoàn các cấp, đặc biệt cấp kỹ thuật và chuyên gia, chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực cùng quan tâm, duy trì tham vấn và ủng hộ lẫn nhau tại INTOSAI, EUROSAI và ASOSAI. Nhân dịp này, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung trân trọng chuyển lời mời của Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa tới Chủ tịch và các đồng nghiệp KTNN Slovakia tham dự Hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới”, do KTNN Việt Nam tổ chức vào tháng 10/2026 tại Hà Nội.

Kết thúc buổi tiếp, Chủ tịch KTNN Slovakia trân trọng mời Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung ghi lưu bút trong Sổ lưu ký của Cơ quan nhằm lưu giữ dấu ấn về những sự kiện quan trọng và những lời chúc tốt đẹp của các đối tác dành cho Cơ quan.

Trao đổi kinh nghiệm về thể chế, chiến lược phát triển và ứng dụng công nghệ

Ngay sau buổi tiếp xã giao, Chủ tịch Ľubomír Andrassy và Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung đồng chủ trì phiên trao đổi chuyên môn. Cùng tham dự có hai Phó Chủ tịch KTNN Slovakia và đại diện các đơn vị phụ trách chiến lược và phân tích, công nghệ thông tin, EUROSAI và hợp tác quốc tế. Nội dung trao đổi tập trung vào khuôn khổ pháp lý, tổ chức hoạt động, xây dựng chiến lược và ứng dụng công nghệ, qua đó cung cấp thêm thông tin tham khảo phục vụ quá trình nghiên cứu sửa đổi Luật KTNN Việt Nam.

Giới thiệu về vị thế pháp lý của Cơ quan, Chủ tịch KTNN Slovakia cho biết tiền thân của KTNN Slovakia là Văn phòng Kế toán được thành lập năm 1761. Sau khi Cộng hòa Slovakia trở thành quốc gia độc lập năm 1993, địa vị của KTNN Slovakia được ghi nhận trong Hiến pháp; chức năng, thẩm quyền và cơ cấu tổ chức được quy định tại Luật số 39, được Quốc hội thông qua ngày 19/01/1993.

KTNN Slovakia hoạt động theo mô hình Westminster, thực hiện kiểm toán, kiểm soát bên ngoài đối với bộ máy hành chính nhà nước và chính quyền địa phương. Chủ tịch và hai Phó Chủ tịch do Quốc hội bầu, có nhiệm kỳ 7 năm và có thể được bầu lại thêm một nhiệm kỳ. Mặc dù thẩm quyền lãnh đạo tập trung vào người đứng đầu, các quyết định quan trọng được đưa ra trên cơ sở tham vấn hai Phó Chủ tịch nhằm bảo đảm tính tập thể, khách quan và độc lập.

Cơ quan có khoảng 230 nhân sự, được tổ chức thành ba bộ phận chính, gồm Văn phòng Chủ tịch KTNN, Bộ phận Chiến lược, Phân tích và Sáng tạo, Bộ phận Kiểm toán. Phạm vi kiểm toán của Cơ quan khoảng 17.000 cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý nguồn lực nhà nước, nguồn lực công, nguồn vốn của Liên minh châu Âu và các nguồn lực nước ngoài. KTNN Slovakia không có thẩm quyền tài phán; dấu hiệu vi phạm được chuyển tới cơ quan thực thi pháp luật hoặc cơ quan quản lý có thẩm quyền.

Theo phía Slovakia, Cơ quan độc lập với đơn vị được kiểm toán, chỉ tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; tự quyết định công việc từ lập kế hoạch đến công bố báo cáo.

Về việc lập kế hoạch kiểm toán, Chủ tịch KTNN Slovakia cho biết, cơ quan này không xây dựng kế hoạch kiểm toán cố định hàng năm mà để “thả trôi”. Theo đó, trên cơ sở kế hoạch kiểm toán ban đầu được Quốc hội phê duyệt, Chủ tịch KTNN Slovakia có toàn quyền điều chỉnh, sửa đổi kế hoạch kiểm toán mà không cần xin ý kiến phê duyệt của Quốc hội. Việc điều chỉnh, sửa đổi kế hoạch kiểm toán trong năm được xác định trên cơ sở định hướng chiến lược, phân tích rủi ro, dữ liệu từ các hệ thống thông tin, ý kiến của người dân và các bên liên quan; ưu tiên những lĩnh vực sử dụng nguồn lực lớn, còn hạn chế về quản lý kinh tế, ngân sách hoặc có nguy cơ sai phạm cao. Kế hoạch được rà soát, cập nhật từ hai đến ba lần mỗi năm để bảo đảm nội dung kiểm toán kịp thời, đáp ứng yêu cầu của Nhà nước và xã hội. Trong thời gian tới, KTNN Slovakia tiếp tục quan tâm kiểm toán chính quyền địa phương, môi trường và biến đổi khí hậu.

Báo cáo kiểm toán của KTNN Slovakia được công bố theo quy định; kết quả và kiến nghị được gửi đến đơn vị được kiểm toán, Quốc hội, các ủy ban chuyên môn, Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền. KTNN Slovakia coi trọng việc trao đổi kết quả với các ủy ban chuyên môn của Quốc hội vì các cơ quan này có thể thúc đẩy điều chỉnh chính sách và xử lý kiến nghị kịp thời. Việc theo dõi thực hiện kiến nghị là một phần của quy trình kiểm toán; KTNN Slovakia có thể áp dụng chế tài đối với trường hợp không thực hiện kiến nghị theo quy định.

Năm 2025, KTNN Slovakia hoàn thành 40 cuộc kiểm toán tại 181 đơn vị, ghi nhận 779 phát hiện liên quan đến vi phạm pháp luật và bất cập có tính hệ thống, đưa ra 220 kiến nghị; các đơn vị được kiểm toán đã thông qua 622 biện pháp xử lý. Mười vụ việc được chuyển tới cơ quan công tố và tài phán; 28 báo cáo được gửi tới các ủy ban có liên quan của Quốc hội, trong đó 15 báo cáo được đưa ra thảo luận.

Chiến lược phát triển KTNN Slovakia giai đoạn 2026-2030 đề ra năm mục tiêu và tám chỉ số đo lường. Các chỉ tiêu đáng chú ý gồm: mức độ nhận biết về Cơ quan đạt trên 80%, mức độ tin cậy trên 60%; ít nhất 50% kiến nghị kiểm toán được thực hiện hoặc được phản ánh trong thay đổi chính sách và thảo luận công; tối thiểu một phần tư số cuộc kiểm toán là kiểm toán hoạt động đối với chính sách công có tác động lớn; hơn một phần ba số cuộc kiểm toán được khởi xướng thông qua tham vấn các bên liên quan. KTNN Slovakia cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 thuộc nhóm cơ quan dẫn đầu trong khu vực hành chính công của Slovakia về sử dụng dữ liệu lớn và AI.

Về chuyển đổi số, KTNN Slovakia vận hành hệ thống thông tin kiểm toán từ năm 2012; số hóa hồ sơ và triển khai kiểm toán từ xa trong giai đoạn 2015-2016; phát triển trung tâm dữ liệu từ năm 2020 để quản lý hơn 3.000 đầu mối kiểm toán, kết quả, kiến nghị và thông tin do người dân cung cấp. Từ năm 2025, AI được tích hợp vào hệ thống để hỗ trợ tổng hợp thông tin, phân tích dữ liệu và chuẩn bị các bước của cuộc kiểm toán. Cơ quan cũng sử dụng OpenAI, Microsoft 365 và Copilot, ... như những công cụ hỗ trợ kiểm toán viên trong lập kế hoạch, xác định nội dung, phạm vi và dự thảo kiến nghị.

Cùng với quyền tiếp cận thông tin phục vụ kiểm toán, KTNN Slovakia chú trọng phân quyền truy cập, bảo vệ dữ liệu nhạy cảm, sử dụng máy tính chuyên dùng, kiểm tra an ninh định kỳ hai năm một lần và đào tạo kiểm toán viên về kỹ năng, rủi ro khi sử dụng AI. Chủ tịch Ľubomír Andrassy nhấn mạnh ba vấn đề: năng lực sử dụng công nghệ và AI của từng nhân viên; tuân thủ quy định về an toàn, an ninh mạng; kiểm soát chất lượng thông tin nội bộ và thông tin từ bên ngoài. Theo ông, công nghệ số và AI giúp khai thác dữ liệu hiệu quả hơn, tiết kiệm thời gian nhưng không thể thay thế vai trò của kiểm toán viên, xét đoán chuyên môn và phân tích chuyên sâu, cũng không đồng nghĩa với việc cắt giảm nhân sự.

Trong quá trình trao đổi, Đoàn KTNN Việt Nam đã lắng nghe, nghiên cứu các thông tin được chia sẻ và đặt nhiều câu hỏi về các chủ đề nêu trên. Hai bên đã trao đổi đầy đủ các chủ đề nêu ra và thống nhất sẽ tiếp tục nghiên cứu tổ chức những phiên trao đổi chuyên môn, kỹ thuật chuyên sâu trong thời gian tới. Chủ tịch Ľubomír Andrassy khẳng định KTNN Slovakia sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, cung cấp thông tin và phối hợp triển khai các hoạt động hợp tác phù hợp trong thời gian tới.

Kết thúc chương trình, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung đánh giá các nội dung trao đổi gắn trực tiếp với những ưu tiên của KTNN Việt Nam trong thời gian tới và nhắc lại lời mời của Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đến Chủ tịch Ľubomír Andrassy và các đồng nghiệp KTNN Slovakia về việc tham dự Hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới” vào tháng 10/2026.

Hai bên thống nhất tiếp tục cụ thể hóa hợp tác, trước mắt tập trung chia sẻ phương pháp và công cụ về phân tích dữ liệu, kiểm toán công nghệ thông tin, kiểm toán hoạt động và đánh giá chính sách; nghiên cứu tổ chức trao đổi chuyên gia, tọa đàm chuyên môn trong thời gian tới./.