(sav.gov.vn) - Sáng 02/7/2026, tại Hà Nội, Kiểm toán nhà nước (KTNN) tổ chức Tọa đàm: “Thẩm định giá gắn với quản lý, sử dụng đất đai - Thực trạng và giải pháp”.

Tham dự Tọa đàm, về phía KTNN có đồng chí Nguyễn Hữu Nghĩa - Tổng Kiểm toán nhà nước; đồng chí Bùi Quốc Dũng - Phó Tổng Kiểm toán nhà nước; đại diện các đơn vị tham mưu, KTNN chuyên ngành, KTNN khu vực.

Đại diện các địa phương, bộ, ngành có các đồng chí: Phan Trọng Tấn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ; Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai; Phạm Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính; Võ Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Trương Thị Thu Thanh - Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng; đại diện lãnh đạo sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh, Hải Phòng; đại diện lãnh đạo sở Tài chính Thanh Hóa.

Cùng với đó là sự tham gia của hơn 200 đại biểu đến từ các các sở, ngành của địa phương, ngân hàng BIDV, Công ty TNHH hãng kiểm toán AASC, công ty thẩm định giá...

Tọa đàm được tổ chức thành 2 phiên, kết hợp giữa tham luận chuyên đề và trao đổi trực tiếp tại hội trường.

Trong đó, Phiên thứ nhất tập trung vào cơ sở pháp lý, thực tiễn quản lý ngành và vướng mắc của địa phương trong quá trình triển khai Luật Đất đai năm 2024, Luật Giá năm 2023, các nghị quyết, nghị định hướng dẫn và các phương pháp xác định giá đất.

Phiên thứ hai tập trung vào thực tiễn kiểm toán, kinh nghiệm từ tổ chức thẩm định giá, cơ sở dữ liệu thị trường, quy hoạch, trách nhiệm pháp lý, chất lượng tư vấn và các kiến nghị hoàn thiện chính sách.

Gần 300 sai sót được phát hiện qua kiểm toán liên quan đến xác định giá đất

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng chào mừng và trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các chuyên gia, nhà quản lý, đại diện các địa phương, đơn vị và toàn thể quý vị đại biểu đã dành thời gian tham dự, đóng góp trí tuệ cho Tọa đàm.

Theo Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng, đất đai là nguồn lực đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất cơ bản, không gian phát triển và là một trong những tài sản công có giá trị lớn nhất. Quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai có ý nghĩa trực tiếp đối với tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng, ổn định xã hội, bảo đảm an sinh và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Trong tổng thể đó, định giá đất, thẩm định giá đất và tài sản gắn liền với đất là khâu then chốt. Nếu giá đất được xác định minh bạch, khách quan, sát thực tiễn thị trường, nguồn lực đất đai sẽ được khơi thông, phân bổ hợp lý và sử dụng hiệu quả. Ngược lại, sai lệch trong định giá có thể dẫn đến thất thoát, thất thu ngân sách nhà nước, phát sinh khiếu nại, khiếu kiện, làm chậm tiến độ dự án và tạo rủi ro pháp lý cho cả cơ quan quản lý, đơn vị tư vấn và chủ thể sử dụng đất.

Thời gian qua, hệ thống chính sách, pháp luật về đất đai, giá đất và thẩm định giá đã có nhiều đổi mới quan trọng, đặc biệt là Luật Đất đai năm 2024, Luật Giá năm 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Các quy định mới, trong đó có Nghị quyết số 254/2025/QH15, Nghị định số 71/2024/NĐ-CP, Nghị định số 226/2025/NĐ-CP, Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, Nghị định số 151/2025/NĐ-CP và Nghị định số 250/2025/NĐ-CP đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công tác định giá đất, thẩm định giá đất và tài sản trên đất theo hướng công khai, minh bạch, tiệm cận nguyên tắc thị trường, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai tại các địa phương cho thấy nhiều vấn đề mới, khó và phức tạp đang đặt ra. Đó không chỉ là những khó khăn về phương pháp, kỹ thuật tính toán, mà còn là yêu cầu thống nhất cách hiểu pháp luật, hoàn thiện cơ sở dữ liệu, chuẩn hóa quy trình, nâng cao năng lực chuyên môn và phân định rõ trách nhiệm giữa các chủ thể trong quá trình xác định giá đất.

                                                                                                                                        Các đại biểu tham dự Tọa đàm. Ảnh: MINH THÚY

“Tọa đàm hôm nay đã được KTNN chuẩn bị kỹ lưỡng với tinh thần không chỉ tổ chức một hoạt động trao đổi chuyên môn, mà còn tạo lập một diễn đàn thực chất để nhận diện đúng vấn đề, đối thoại đúng trọng tâm và hướng tới những giải pháp có khả năng vận dụng trong thực tiễn” - Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng phát biểu.

Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng cho biết, để chuẩn bị Tọa đàm, KTNN đã phối hợp tích cực với các địa phương, các sở, ngành liên quan để rà soát, thu thập, tổng hợp, hệ thống hóa các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình định giá đất, thẩm định giá đất và tài sản trên đất.

Với KTNN, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng cho hay, đất đai, tài nguyên, tài sản công và các dự án có sử dụng đất luôn là lĩnh vực trọng yếu nhưng cũng rất nhạy cảm, được Quốc hội, Chính phủ, cử tri và xã hội đặc biệt quan tâm. KTNN được giao và đã triển khai nhiều nhiệm vụ kiểm toán theo các nghị quyết của Quốc hội có liên quan đến việc giao đất, cho thuê đất, xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, quản lý dự án có sử dụng đất, dự án BT và các dự án có nghĩa vụ tài chính lớn về đất đai.

Tổng hợp kết quả kiểm toán trong 3 năm gần đây, KTNN đã thực hiện 10 cuộc kiểm toán liên quan đến xác định giá đất tại 6 tỉnh, thành phố; ghi nhận 296 sai sót, phát hiện thuộc 12 loại sai sót; liên quan 19 đơn vị phát sinh sai sót và 23 đơn vị được kiến nghị.

Các sai sót tập trung chủ yếu vào phương pháp thặng dư, đặc biệt là lựa chọn tài sản so sánh trong doanh thu phát triển, xác định diện tích tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, xác định doanh thu phát triển, chi phí phát triển, suất đầu tư, thời điểm xác định giá đất, mục tiêu sử dụng đất và một số yếu tố khác trong phương án giá đất. Với các nguyên nhân dẫn đến sai sót, bên cạnh nguyên nhân chủ trong trong việc triển khai thực hiện thì cũng có những nguyên nhân khách quan trong việc hiểu và áp dụng các văn bản cơ chế chính sách.

Những kết quả này cho thấy, công tác xác định giá đất vừa có tính chuyên môn sâu, vừa chịu tác động trực tiếp của chất lượng dữ liệu, hồ sơ pháp lý, quy hoạch, năng lực tư vấn, trách nhiệm của cơ quan thẩm định và sự đầy đủ, rõ ràng của chính sách. Nhiều tồn tại, hạn chế không chỉ phản ánh sai sót riêng lẻ của từng địa phương, mà còn cho thấy những khó khăn có tính hệ thống trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách. Đây cũng là lý do KTNN mong muốn thông qua Tọa đàm để lắng nghe đầy đủ hơn từ địa phương, cơ quan quản lý, chuyên gia và đơn vị tư vấn; đồng thời hiểu sâu hơn cơ sở chính sách, ý đồ quản lý và những yêu cầu cần tuân thủ khi thực hiện nhiệm vụ kiểm toán.

Tọa đàm hướng tới ba giá trị cốt lõi: Giúp KTNN hiểu rõ hơn cả hai phía - chính sách và thực tiễn - để thực hiện nhiệm vụ kiểm toán một cách khách quan, minh bạch, đúng quy định và có giá trị xây dựng cao hơn; giúp cơ quan hoạch định chính sách lắng nghe trực tiếp từ địa phương và người làm thực tiễn để nghiên cứu, tiếp tục hoàn thiện cơ chế; giúp địa phương, cơ quan thực hiện hiểu rõ hơn tinh thần, nội dung và yêu cầu của các quy định để áp dụng thống nhất, đúng pháp luật.

Tại Tọa đàm, có 5 đại biểu tham luận chuyên sâu và khoảng 15 lượt ý kiến trao đổi, thảo luận sôi nổi.

Ông Võ Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường - trình bày tham luận “Định giá đất - cơ sở pháp lý và thực tiễn”.

Ông Phạm Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá, Bộ Tài chính - mang đến góc nhìn chuyên ngành qua tham luận: “Thực tiễn tổ chức thẩm định giá đất và tài sản trên đất, các khó khăn, vướng mắc nhìn từ góc độ quản lý ngành”.

Đại diện địa phương, ông Dương Đình Ổn - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Hải Phòng - đã chia sẻ những vướng mắc trong quá trình định giá đất và thẩm định giá đất tại địa bàn, đồng thời kiến nghị một số giải pháp để quản lý, khai thác hiệu quả hơn nguồn lực tài chính đất đai.

Ông Ngô Thành Tâm - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trưởng tỉnh Quảng Ninh - cũng đóng góp ý kiến xoay quanh trục chủ đề cốt lõi: Thẩm định giá gắn với quản lý, sử dụng đất đai - thực trạng và giải pháp.

Bà Nguyễn Phương Tuệ - Phó Giám đốc Trung tâm định giá tài sản, Ngân hàng BIDV khép lại phiên tham luận với chủ đề: “Cơ sở dữ liệu thị trường và quy hoạch trong công tác định giá bất động sản: Thách thức đặt ra và giải pháp kiến nghị”.

Hiểu đúng, hiểu đầy đủ và thống nhất hơn về các quy định của pháp luật liên quan đến xác định giá đất

Phát biểu kết luận, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, Tọa đàm có ý nghĩa về mặt thực tiễn rất cao. KTNN được giao nhiệm vụ hết sức nặng nề, đó là thực hiện việc kiểm toán xác định giá đất trong các dự án tồn đọng, vướng mắc, kéo dài theo Nghị quyết số 170/2024/QH15 và Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội.

Trong 3 năm qua, KTNN đã tiến hành 10 cuộc kiểm toán về xác định giá đất ở 6 tỉnh, thành phố. Các cuộc kiểm toán đã phát hiện ra rất nhiều vấn đề, các vi phạm và các khuyết điểm trong xác định giá đất. Tuy nhiên, về cơ bản, có thể thấy rằng, những sai sót, vi phạm trong xác định giá đất ở các dự án có tính chất khá tương đồng. Điều đó cho thấy, đây là những sai sót mang tính hệ thống trong quá trình xác định giá đất. Nguyên nhân có thể xuất phát từ nhận thức, dẫn đến việc áp dụng các quy định của pháp luật chưa thống nhất; cũng có thể do các quy định pháp luật hiện hành chưa thực sự rõ ràng, chưa cụ thể, dẫn đến cách hiểu khác nhau, do đó, việc xác định giá đất cũng khác nhau, kết quả đưa ra cũng khác nhau.

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho hay, xác định giá đất từ trước đến nay luôn là một vấn đề phức tạp, đa chiều. Chúng ta đã không ngừng đổi mới từ Luật Đất đai năm 1993, rồi các năm 2003, 2013 đến năm 2024. Tuy nhiên, trên hành trình tìm kiếm một cơ chế xác định giá đất theo đúng nguyên tắc thị trường, đến nay, chúng ta vẫn còn nhiều vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.

Do đó, Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định, Tọa đàm hết sức có ý nghĩa đối với các cơ quan xây dựng chính sách, các cơ quan thực thi chính sách, các công ty tư vấn, các công ty thẩm định giá và đặc biệt là đội ngũ kiểm toán viên của KTNN. Đặc biệt, những trao đổi trực tiếp tại Tọa đàm hôm nay, nhất là các ý kiến từ phía các công ty thẩm định giá, là hết sức thiết thực và bổ ích. Thông qua Tọa đàm này, KTNN có cơ hội hiểu đúng, hiểu đầy đủ và thống nhất hơn về các quy định của pháp luật liên quan đến xác định giá đất, từ đó có thêm cơ sở thực tiễn phục vụ công tác kiểm toán.

Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa đề nghị Ban Tổ chức tổng hợp toàn bộ nội dung trao đổi và các tham luận để phổ biến trong ngành, cùng nhau chia sẻ các thông tin chung. Đồng thời, ông cũng tin tưởng rằng những kết quả đạt được sẽ giúp chúng ta có nhận thức đầy đủ hơn về các quy định của pháp luật, cũng như những khó khăn, vướng mắc mà các công ty thẩm định giá đang gặp phải trong quá trình xác định giá đất. “Thời gian tới, tôi đề nghị KTNN tiếp tục nghiên cứu, vận dụng hiệu quả những kết quả của buổi Tọa đàm vào thực tiễn công tác kiểm toán” - Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu.

Theo kế hoạch, sau Tọa đàm tại Hà Nội, KTNN sẽ tiếp tục tổ chức 2 Tọa đàm về chủ đề này vào ngày 07/7/2026 tại Trụ sở KTNN khu vực VIII và ngày 09/7/2026 tại Cơ sở phía Nam của Trường Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán, tại Thành phố Hồ Chí Minh.