(sav.gov.vn) - Vừa qua, Đoàn công tác của Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam do bà Lăng Trịnh Mai Hương - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế làm Trưởng đoàn đã tham dự chuỗi hoạt động trong khuôn khổ Kế hoạch công tác năm 2026 của Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao Đông Nam Á (ASEANSAI), tại Kuala Lumpur, Malaysia.

Trong khuôn khổ chương trình, Đoàn công tác của KTNN Việt Nam đã tham dự Hội thảo chia sẻ kiến thức ASEANSAI, Cuộc họp lần thứ 5 của Ủy ban Chia sẻ kiến thức ASEANSAI (KSC). Đồng thời, chủ trì Cuộc họp Giám sát và Đánh giá thường niên ASEANSAI và Cuộc họp lấy ý kiến về sửa đổi Hệ thống Giám sát và Đánh giá ASEANSAI (MES).

Chia sẻ kinh nghiệm về chuyển đổi số, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán

Hội thảo chia sẻ kiến thức ASEANSAI diễn ra ngày 05-06/10, có sự tham dự của 21 đại biểu đến từ 9 cơ quan Kiểm toán tối cao (SAI) thành viên ASEANSAI gồm: Brunei Darussalam, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore và Việt Nam. Trong 2 ngày làm việc, Hội thảo đã nghe 6 bài trình bày kinh nghiệm và tổ chức thảo luận nhóm để các SAI trao đổi thực tiễn về chuyển đổi số, kiểm toán số, phân tích dữ liệu và ứng dụng AI trong hoạt động kiểm toán.   

Tại Hội thảo, SAI Malaysia chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong chuyển đổi số hoạt động kiểm toán. Trong đó, nổi bật là Bảng điều khiển theo dõi Báo cáo của Tổng Kiểm toán cho phép theo dõi tình trạng thực hiện kiến nghị theo thời gian thực; trong giai đoạn từ năm 2024 đến tháng 8/2026, các hành động khắc phục được theo dõi qua hệ thống này gắn với khoảng 919,02 triệu RM (khoảng hơn 225 triệu USD) giá trị hoàn trả, thu bổ sung và tiền phạt. SAI Malaysia cũng giới thiệu Hệ thống tự đánh giá kiểm toán điện tử (e-SelfAudit), được xây dựng trong bối cảnh phạm vi giám sát tăng từ 925 lên 1.856 đơn vị, qua đó hỗ trợ sàng lọc rủi ro và lựa chọn các đơn vị cần kiểm toán chuyên sâu.

SAI Indonesia chia sẻ kinh nghiệm vận hành Hệ thống phân tích dữ liệu lớn của BPK (BPK Big Data Analytics - BIDICS), hỗ trợ đối chiếu dữ liệu từ nhiều nguồn để nhận diện các trường hợp bất thường trong kiểm toán bảo hiểm y tế, trợ giúp xã hội, doanh nghiệp nhà nước và chính quyền địa phương. SAI Brunei Darussalam nhấn mạnh kiểm toán số cần được triển khai đồng bộ trên 5 yếu tố gồm Con người - Dữ liệu - Công nghệ - Phương pháp - Quản trị, trong đó chất lượng dữ liệu và năng lực của kiểm toán viên giữ vai trò nền tảng.

Tại Hội thảo, đại diện KTNN Việt Nam cũng chia sẻ một số kết quả chuyển đổi số của KTNN Việt Nam, trong đó khoảng 97% khối lượng hồ sơ kiểm toán cần số hóa đã được thực hiện, hình thành kho dữ liệu kiểm toán tập trung với trên 100 triệu bản ghi; đồng thời bước đầu ứng dụng AI và RPA trong một số khâu nghiệp vụ.

Qua các bài trình bày và thảo luận, các đại biểu thống nhất rằng công nghệ và AI giúp mở rộng khả năng phân tích dữ liệu, nhận diện rủi ro và hỗ trợ quy trình kiểm toán, nhưng không thay thế việc xác minh bằng chứng, xét đoán nghề nghiệp và trách nhiệm của kiểm toán viên đối với kết luận kiểm toán.   

Rà soát các nhiệm vụ của Ủy ban Chia sẻ kiến thức ASEANSAI

Ngày 06/10, tại Cuộc họp lần thứ 5 của KSC, các SAI thành viên rà soát việc thực hiện Kế hoạch công tác giai đoạn 2026-2027, kết quả khảo sát nhu cầu chia sẻ kiến thức, tiến độ các chương trình năm 2026 và các hoạt động dự kiến triển khai trong năm 2027.

Theo đó, Kế hoạch công tác KSC giai đoạn 2026-2027 gồm 7 chương trình, trong đó có 1 cuộc họp, 3 hội thảo, 2 nghiên cứu hợp tác và 1 hội thảo trực tuyến, tập trung vào các nhóm chủ đề về quản lý tài chính, công nghệ thông tin, quản lý nợ và các vấn đề xã hội.  

Một nội dung đáng chú ý là kết quả Khảo sát nhu cầu cho thấy kiểm toán số và phân tích dữ liệu là chủ đề được quan tâm cao nhất với 80% SAI lựa chọn; bên cạnh đó 80% SAI ưu tiên hội thảo khu vực và hội thảo trực tuyến; các nghiên cứu hợp tác và hướng dẫn thực hành cùng đạt 50%.    

Với vai trò Chuyên gia chia sẻ kiến thức của ASEANSAI, Đoàn công tác của KTNN đã trình bày đề án Hội thảo chia sẻ kiến thức về “Kiểm toán chính sách nhà ở xã hội”, dự kiến được tổ chức tại Việt Nam vào năm 2027.

Các SAI thành viên đánh giá cao đề án do KTNN Việt Nam chủ trì và đề xuất làm rõ loại hình kiểm toán đối với chính sách nhà ở xã hội để các SAI có cơ sở chuẩn bị báo cáo quốc gia phù hợp.

Thực hiện tốt vai trò Chủ tịch Ủy ban Kế hoạch chiến lược ASEANSAI

Trong hai ngày 08-09/10, trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Kế hoạch chiến lược ASEANSAI (SPC) giai đoạn 2026-2027, KTNN Việt Nam đã chủ trì các hoạt động về giám sát, đánh giá và sửa đổi MES, với 20 đại biểu tham dự trực tiếp và 20 đại biểu tham dự trực tuyến.

Bà Lăng Trịnh Mai Hương - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Trưởng đoàn KTNN Việt Nam cùng Tổng Kiểm toán nhà nước Malaysia đồng chủ trì phiên khai mạc. Trưởng đoàn công tác của KTNN Việt Nam cũng phối hợp với Chủ tịch các Ủy ban ASEANSAI điều hành các phiên trình bày và thảo luận trong chương trình.

Tại phiên họp ngày 08/10, các đại biểu đã rà soát kết quả thực hiện Kế hoạch công tác ASEANSAI năm 2026. Đây là năm đầu triển khai Kế hoạch chiến lược ASEANSAI giai đoạn 2026-2029, với 24 hoạt động được báo cáo, trong đó 16 hoạt động (66,7%) đã thực hiện và 08 hoạt động (33,3%) đang tiếp tục triển khai. Cuộc họp cũng trao đổi về thời điểm chốt số liệu báo cáo và việc tăng cường liên kết giữa kết quả hoạt động, mục tiêu chiến lược và các chỉ số thực hiện.   

Phiên họp ngày 09/10 diễn ra dưới sự chủ trì của KTNN Việt Nam và SAI Thụy Điển - đơn vị hỗ trợ chuyên môn Cuộc họp lấy ý kiến về sửa đổi MES. Kết quả khảo sát 10 SAI thành viên với 34 câu hỏi thuộc 6 nhóm nội dung cho thấy MES hiện đã cơ bản đáp ứng yêu cầu theo dõi tiến độ, nhưng cần tăng cường khả năng đánh giá kết quả và hỗ trợ ra quyết định. Các bên cơ bản thống nhất với 28 đề xuất sửa đổi do KTNN Việt Nam đưa ra trong đó tập trung vào hoàn thiện phương pháp đo lường, nguồn dữ liệu, ứng dụng số hóa và sự liên kết giữa các cấp báo cáo.

Theo kế hoạch, KTNN Việt Nam sẽ tiếp tục chủ trì, phối hợp với SAI Thụy Điển và các SAI thành viên hoàn thiện MES, để tháng 11/2027 sẽ trình Đại hội ASEANSAI lần thứ 9 tại Thái Lan phê duyệt./.