(sav.gov.vn) - Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Internet và mạng xã hội ngày càng trở thành không gian giao tiếp, chia sẻ thông tin và tương tác xã hội có ảnh hưởng sâu rộng. Đối với cán bộ, đảng viên, việc tham gia không gian mạng không chỉ là quyền của mỗi cá nhân mà còn gắn với trách nhiệm chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật, đạo đức công vụ và việc giữ gìn uy tín của cơ quan, đơn vị.

Ngày 07/10/2022, Ban Bí thư ban hành Quy định số 85-QĐ/TW về việc cán bộ, đảng viên thiết lập và sử dụng trang thông tin điện tử cá nhân trên Internet, mạng xã hội. Quy định đặt ra những yêu cầu cụ thể đối với cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên trong việc quản lý, sử dụng Internet, mạng xã hội; đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm tuân thủ các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chủ động lan tỏa thông tin tích cực, chính thống và nâng cao ý thức phòng ngừa, xử lý thông tin sai sự thật, thông tin xấu, độc trên không gian mạng.

Cùng với đó, Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về những điều đảng viên không được làm đặt ra yêu cầu về kỷ luật phát ngôn, việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Đối với đội ngũ đảng viên Kiểm toán nhà nước (KTNN), những yêu cầu này càng có ý nghĩa thiết thực bởi đặc thù công việc thường xuyên tiếp cận thông tin, hồ sơ, tài liệu và dữ liệu liên quan đến quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công. Mỗi hành vi, lời nói và cách ứng xử trên không gian mạng vì thế cần được đặt trong mối quan hệ với trách nhiệm của người đảng viên, trách nhiệm công vụ và uy tín của KTNN.

1. Không gian mạng đặt ra yêu cầu mới về trách nhiệm nêu gương

Sự phát triển của mạng xã hội tạo điều kiện để cán bộ, đảng viên tiếp cận thông tin nhanh chóng, trao đổi, chia sẻ kiến thức, lan tỏa những giá trị tích cực và tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đây cũng là môi trường để mỗi cá nhân thể hiện trách nhiệm xã hội, tinh thần nêu gương và ý thức xây dựng môi trường thông tin lành mạnh.

Tuy nhiên, tốc độ lan truyền của thông tin cũng làm gia tăng nguy cơ thông tin chưa được kiểm chứng, thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc hoặc bị cắt ghép, dẫn dắt theo những cách khác nhau. Một nội dung được đăng tải hoặc chia sẻ trên mạng xã hội, dù xuất phát từ tài khoản cá nhân, vẫn có thể được tiếp nhận như một biểu hiện về quan điểm, nhận thức và thái độ của người đăng tải.

Đối với đảng viên KTNN, yêu cầu nêu gương trên không gian mạng vì vậy cần được nhìn nhận gắn với đặc thù nghề nghiệp. Giữ gìn hình ảnh cá nhân cũng đồng thời góp phần giữ gìn uy tín của cơ quan, đơn vị và của đội ngũ cán bộ KTNN.

Điều đó trước hết thể hiện ở việc tuân thủ pháp luật, giữ gìn kỷ luật phát ngôn, thận trọng khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin; không đăng tải, bình luận hoặc lan truyền những nội dung chưa được kiểm chứng; không để việc sử dụng mạng xã hội ảnh hưởng đến hoạt động công vụ, uy tín của cơ quan, đơn vị hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đối với người kiểm toán viên nhà nước, yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp càng đòi hỏi sự chuẩn mực, khách quan và thận trọng. Mỗi đảng viên cần thường xuyên rèn luyện phẩm chất “Công minh, chính trực, nghệ tinh, tâm sáng”, đồng thời ý thức rõ rằng uy tín nghề nghiệp được tạo dựng từ chuyên môn, đạo đức, tính khách quan và trách nhiệm trong từng công việc cụ thể.

2. Sử dụng mạng xã hội phải gắn với kỷ luật Đảng, pháp luật và kỷ luật nghề nghiệp

Quy định số 37-QĐ/TW xác lập những yêu cầu quan trọng đối với đảng viên trong việc giữ gìn phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng và tính tiên phong, gương mẫu. Trong môi trường mạng, những yêu cầu này cần được cụ thể hóa thành thái độ thận trọng trong phát ngôn, chia sẻ và bình luận thông tin.

Đảng viên KTNN cần chủ động phân biệt giữa thông tin chính thống, thông tin đã được kiểm chứng với những nội dung chưa rõ nguồn gốc, thông tin bị cắt ghép hoặc có dấu hiệu sai lệch. Khi chưa đủ cơ sở xác định tính chính xác của thông tin, không nên bình luận, chia sẻ hoặc tham gia lan truyền thông tin đó.

Cùng với việc tuân thủ quy định của Đảng, cán bộ, đảng viên phải chấp hành các quy định của pháp luật về an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu và các quy định có liên quan trong hoạt động công vụ.

Đối với KTNN, yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt bởi hoạt động kiểm toán gắn với nhiều thông tin, tài liệu thuộc phạm vi quản lý của cơ quan nhà nước và đơn vị được kiểm toán. Việc tự ý công bố, chia sẻ hoặc bình luận về những thông tin chưa được phép công khai có thể ảnh hưởng đến yêu cầu bảo mật, tính khách quan và uy tín của hoạt động kiểm toán.

Vì vậy, có thể khái quát nguyên tắc ứng xử của đảng viên KTNN trên không gian mạng bằng yêu cầu: phát ngôn đúng thẩm quyền; cung cấp thông tin đúng quy định; chia sẻ thông tin có kiểm chứng; bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác và dữ liệu kiểm toán; giữ gìn tính độc lập, khách quan của hoạt động kiểm toán.

3. Đặc thù nghề nghiệp đòi hỏi sự thận trọng cao hơn trên không gian mạng

Khác với nhiều lĩnh vực công tác khác, kiểm toán viên nhà nước thường xuyên tiếp cận hồ sơ, tài liệu, dữ liệu và thông tin phục vụ quá trình kiểm toán. Những thông tin này có thể liên quan đến ngân sách nhà nước, tài chính công, tài sản công, đầu tư công, đất đai, dự án và hoạt động quản lý của các cơ quan, đơn vị.

Do đó, một bức ảnh, một đoạn trao đổi, một bình luận hoặc một thông tin được đăng tải tưởng như đơn thuần mang tính cá nhân cũng có thể làm lộ thông tin liên quan đến công việc nếu người sử dụng không nhận diện đầy đủ ranh giới giữa thông tin cá nhân và thông tin công vụ.

Quy tắc ứng xử của Kiểm toán viên nhà nước được ban hành nhằm chuẩn mực hóa ứng xử trong hoạt động kiểm toán và trong quan hệ xã hội, qua đó góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm và uy tín của cơ quan KTNN.

Đặc biệt, quy trình kiểm toán hiện hành được ban hành theo Quyết định số 10/2025/QĐ-KTNN ngày 03/3/2025 của Tổng Kiểm toán nhà nước, có hiệu lực từ ngày 17/4/2025, thay thế Quyết định số 08/2023/QĐ-KTNN. Quy trình quy định trình tự, thủ tục thực hiện cuộc kiểm toán, từ chuẩn bị, thực hiện, lập và gửi báo cáo đến theo dõi, kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán.

Điều đó cho thấy hoạt động kiểm toán được tổ chức theo một quy trình chặt chẽ, với yêu cầu cao về chuyên môn, trách nhiệm và kiểm soát chất lượng. Vì vậy, việc đưa thông tin liên quan đến cuộc kiểm toán, đơn vị được kiểm toán hoặc kết quả kiểm toán lên không gian mạng khi chưa được phép không chỉ là vấn đề ứng xử cá nhân mà còn có thể tác động đến yêu cầu của hoạt động công vụ.

Mỗi đảng viên KTNN cần hình thành cho mình một “hàng rào trách nhiệm” trước khi đăng tải hoặc chia sẻ bất kỳ nội dung nào: Thông tin này có chính xác không? Có được phép công khai không? Có liên quan đến bí mật công tác hay dữ liệu kiểm toán không? Nội dung này có thể ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, đơn vị hoặc cá nhân khác không?

Thói quen tự kiểm soát như vậy chính là một biểu hiện cụ thể của đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm nêu gương.

4. Chủ động lan tỏa thông tin tích cực, chính thống

Giữ gìn hình ảnh của đảng viên trên không gian mạng không đồng nghĩa với việc hạn chế sự hiện diện của cán bộ, đảng viên trên môi trường số. Ngược lại, Quy định số 85-QĐ/TW đặt ra yêu cầu cán bộ, đảng viên sử dụng trang thông tin điện tử cá nhân và mạng xã hội một cách có trách nhiệm, trong đó có việc chủ động lan tỏa thông tin tích cực, chính thống.

Đối với đảng viên KTNN, đây là cơ hội để giới thiệu những giá trị tốt đẹp của ngành; chia sẻ những thông tin chính thống về hoạt động của KTNN; lan tỏa các kết quả kiểm toán đã được công khai; góp phần giúp xã hội hiểu đúng hơn về chức năng, nhiệm vụ, vai trò của KTNN trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.

Việc chia sẻ thông tin chính thống cũng cần được thực hiện với thái độ có trách nhiệm. Không nên đơn giản hóa những vấn đề phức tạp, đưa ra kết luận vượt quá thông tin đã được công bố hoặc sử dụng ngôn ngữ dễ gây hiểu nhầm về kết quả kiểm toán.

Với những vấn đề nhạy cảm hoặc những thông tin đang được dư luận quan tâm, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là kiểm chứng trước khi chia sẻ, đúng thẩm quyền khi phát ngôn và tôn trọng đầy đủ quy định về bảo mật thông tin.

5. Đảng viên KTNN cần chủ động xây dựng “văn hóa ứng xử số”

Theo yêu cầu của Đảng ủy KTNN, việc quản lý và sử dụng mạng xã hội của cán bộ, đảng viên cần được gắn với công tác xây dựng Đảng, xây dựng văn hóa công vụ, giữ gìn kỷ luật, kỷ cương và bảo đảm an toàn thông tin.

Công văn số 1060-CV/ĐU ngày 02/6/2026 của Đảng ủy KTNN về nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong việc thiết lập và sử dụng trang thông tin điện tử cá nhân trên Internet, mạng xã hội tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động trong việc sử dụng môi trường mạng; giữ gìn uy tín, hình ảnh của KTNN; bảo vệ bí mật nhà nước, hồ sơ, tài liệu, dữ liệu kiểm toán; đồng thời chủ động phòng ngừa nguy cơ giả mạo, chiếm đoạt tài khoản và lộ lọt thông tin.

Từ yêu cầu đó, “văn hóa ứng xử số” của đảng viên KTNN cần được hình thành trên một số nguyên tắc cơ bản: đúng mực trong giao tiếp; có trách nhiệm với từng nội dung đăng tải; tôn trọng sự thật và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; không phát tán thông tin chưa được kiểm chứng; bảo vệ thông tin công vụ; chủ động lan tỏa thông tin chính thống và tích cực.

Đây không chỉ là yêu cầu đối với mỗi cá nhân mà còn là một phương diện của văn hóa tổ chức. Khi mỗi cán bộ, đảng viên có ý thức tự quản lý hành vi của mình trên không gian mạng, nguy cơ ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, đơn vị sẽ được hạn chế; đồng thời hình ảnh người cán bộ KTNN chuyên nghiệp, liêm chính, trách nhiệm được củng cố.

6. Nêu gương trên không gian mạng cũng là một phần của xây dựng đội ngũ KTNN

Trong môi trường số, khoảng cách giữa đời sống công vụ và đời sống xã hội ngày càng có sự giao thoa. Một cán bộ, đảng viên có thể đồng thời là người thực hiện nhiệm vụ công vụ, người sử dụng mạng xã hội và là một thành viên của cộng đồng trực tuyến.

Vì vậy, trách nhiệm nêu gương không chỉ được thể hiện trong giờ làm việc, trong thực hiện nhiệm vụ kiểm toán mà còn được thể hiện qua cách ứng xử trên không gian mạng.

Đối với đảng viên KTNN, nêu gương trước hết là không để tự do cá nhân tách rời trách nhiệm công vụ; không để quyền bày tỏ ý kiến trở thành hành vi thiếu thận trọng; không để sự thuận tiện của việc chia sẻ thông tin làm ảnh hưởng đến yêu cầu bảo mật; không để một phát ngôn cá nhân gây hiểu nhầm về quan điểm của cơ quan, đơn vị.

Cùng với đó, mỗi đảng viên cần chủ động nâng cao kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin, bảo vệ tài khoản cá nhân, sử dụng mật khẩu và các phương thức bảo mật phù hợp; cảnh giác với nguy cơ giả mạo, lừa đảo, chiếm đoạt tài khoản và khai thác trái phép thông tin cá nhân.

Đây là những kỹ năng tưởng như thuộc về quản trị cá nhân, nhưng trên thực tế lại có liên quan trực tiếp đến an toàn thông tin và uy tín của cơ quan, đơn vị.

7. Từ trách nhiệm cá nhân đến uy tín của cơ quan và của Ngành

Uy tín của KTNN được tạo dựng từ chất lượng hoạt động kiểm toán, tính độc lập, khách quan, chuyên nghiệp, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm của từng cán bộ, kiểm toán viên. Trong môi trường truyền thông số, uy tín đó còn được phản ánh qua cách mỗi cán bộ, đảng viên ứng xử trước thông tin và các vấn đề xã hội.

Một bình luận thiếu thận trọng, một thông tin chưa được kiểm chứng hoặc một sơ suất làm lộ thông tin công vụ có thể tạo ra những hệ quả vượt ra ngoài phạm vi tài khoản cá nhân. Ngược lại, một cách ứng xử chuẩn mực, một thông tin chính xác được chia sẻ đúng lúc, một thái độ bình tĩnh trước những thông tin chưa rõ nguồn gốc cũng có thể góp phần lan tỏa hình ảnh tích cực của người cán bộ KTNN.

Do đó, giữ gìn uy tín, hình ảnh của đảng viên KTNN trên không gian mạng cần được xem là một bộ phận của việc giữ gìn kỷ luật Đảng, đạo đức công vụ và văn hóa nghề nghiệp.

Mỗi đảng viên cần tự đặt ra cho mình yêu cầu cao hơn trong sử dụng mạng xã hội: không chỉ không vi phạm, mà còn phải có trách nhiệm; không chỉ tránh thông tin xấu, mà còn chủ động lan tỏa thông tin tích cực; không chỉ bảo vệ hình ảnh cá nhân, mà còn góp phần bảo vệ uy tín của cơ quan và của Ngành.

8. Kết luận

Không gian mạng là một phần của đời sống xã hội và ngày càng tác động trực tiếp đến nhận thức, niềm tin và hình ảnh của mỗi cơ quan, tổ chức. Đối với đảng viên KTNN, sử dụng Internet và mạng xã hội có trách nhiệm chính là biểu hiện cụ thể của bản lĩnh chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật và đạo đức nghề nghiệp.

Mỗi tài khoản là một không gian trách nhiệm; mỗi phát ngôn là một sự thể hiện bản lĩnh; mỗi lượt chia sẻ là một lựa chọn có tác động xã hội.

Giữ gìn uy tín, hình ảnh của đảng viên KTNN trên không gian mạng vì thế không chỉ bắt đầu từ việc “không làm điều sai”, mà còn từ việc chủ động làm điều đúng, lan tỏa thông tin chính thống, bảo vệ bí mật công tác, giữ vững tính độc lập, khách quan và nêu cao trách nhiệm của người cán bộ Kiểm toán nhà nước.

Qua đó, mỗi đảng viên góp phần xây dựng hình ảnh đội ngũ KTNN “Công minh, chính trực, nghệ tinh, tâm sáng”, xây dựng KTNN chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính và đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.