(sav.gov.vn) - Chương trình Nature for Climate Fund của Chính phủ Anh đã tạo chuyển biến đáng kể trong hoạt động trồng rừng và phục hồi đất than bùn nhằm ứng phó biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, theo đánh giá của Cơ quan Kiểm toán Quốc gia Vương quốc Anh (NAO), nhiều mục tiêu quan trọng vẫn chưa đạt được do những hạn chế về năng lực triển khai, chính sách và mức độ tham gia của khu vực tư nhân.

Nature for Climate Fund là chương trình tài trợ của Chính phủ Anh nhằm hỗ trợ các giải pháp dựa vào thiên nhiên để chống biến đổi khí hậu. Việc trồng cây và phục hồi đất than bùn được xác định là những giải pháp quan trọng giúp giảm lượng carbon trong khí quyển, góp phần thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, đồng thời cải thiện đa dạng sinh học, chất lượng không khí và khả năng tiếp cận thiên nhiên cho cộng đồng.

Báo cáo của NAO tập trung đánh giá những kết quả Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn của Vương quốc Anh (Defra) và các cơ quan trực thuộc đạt được sau khi giai đoạn tài trợ của Chương trình kết thúc. Nội dung đánh giá bao gồm tiến độ thực hiện các mục tiêu về mở rộng diện tích trồng rừng, phục hồi đất than bùn, hiệu quả triển khai chương trình cũng như những rào cản ảnh hưởng đến mức độ tham gia của các bên liên quan.

Một trong những phát hiện đáng chú ý là Chương trình đã chi tiêu thấp hơn kế hoạch 24% trong 5 năm đầu triển khai. Theo NAO, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc triển khai chậm và nhu cầu tiếp cận nguồn tài trợ thấp hơn dự kiến.

Mặc dù được ghi nhận đã góp phần thúc đẩy đáng kể hoạt động trồng rừng và phục hồi đất than bùn tại Anh, tuy nhiên, Defra vẫn không đạt được các mục tiêu trọng tâm đề ra. Báo cáo nhấn mạnh, nếu không có những biện pháp tăng cường mạnh mẽ hơn, Chính phủ Anh sẽ khó hoàn thành các mục tiêu đến năm 2050.

NAO cũng cho biết Defra đang nỗ lực cải thiện công tác theo dõi kết quả, đánh giá hiệu quả hoạt động và xác định các phương thức triển khai hiệu quả hơn cho những chương trình tương lai.

Ở góc độ tổ chức thực hiện, báo cáo chỉ ra hạn chế về năng lực của các đơn vị triển khai đã ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ ban đầu của Chương trình. Defra xác định năng lực của toàn ngành là rào cản lớn đối với việc mở rộng hoạt động trồng rừng, từ đó triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ nhằm nâng cao năng lực. Tuy nhiên, đây vẫn là rủi ro đối với quá trình thực hiện trong thời gian tới...

Liên quan đến việc tháo gỡ rào cản tham gia, báo cáo đánh giá cao cách tiếp cận tích cực của hai cơ quan trực thuộc Defra là Natural England và Forestry Commission trong việc phối hợp với các bên liên quan để xác định khó khăn và cải thiện chương trình theo thời gian.

Defra cũng đã bắt đầu sử dụng các nghiên cứu và hoạt động đánh giá nhằm nhận diện rào cản, đồng thời rút kinh nghiệm cho các chương trình trong tương lai. Tuy nhiên, Chương trình mới chỉ đạt được một số kết quả trong việc huy động nguồn tài chính tư nhân cho các hoạt động trồng rừng và phục hồi đất than bùn.

Để hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn, Defra đặt chỉ tiêu cho nước Anh trồng tối thiểu 7.500 hecta rừng mỗi năm và phục hồi 35.000 hecta đất than bùn trong giai đoạn 2020-2021 đến 2024-2025. Tính đến tháng 3/2025, Chương trình được hỗ trợ 924 triệu bảng Anh từ nguồn ngân sách.

Từ các phát hiện kiểm toán, NAO kết luận Nature for Climate Fund đã tạo ra bước chuyển đáng kể đối với hoạt động phục hồi thiên nhiên tại Anh, song chưa đạt được các mục tiêu chính do mức độ tham vọng cao và cần thêm thời gian để hoàn thiện các điều kiện nền tảng như năng lực triển khai, hướng dẫn và kỹ năng chuyên môn.

NAO nhấn mạnh, các mục tiêu dài hạn của Chính phủ Anh về trồng rừng và phục hồi đất than bùn vẫn rất tham vọng, đòi hỏi những bước chuyển biến mạnh mẽ hơn nữa trong tương lai. Thông qua quá trình triển khai Chương trình, Defra đã xác định được nhiều yếu tố có thể thúc đẩy hiệu quả thực hiện. Theo đó, Defra và các đối tác cần tận dụng các bài học kinh nghiệm này nhằm mở rộng mức độ tham gia và tăng cường hiệu quả triển khai trong các chương trình tiếp theo.

Báo cáo cũng cho rằng Defra cần tiếp tục cải thiện việc đo lường các kết quả tích cực từ hoạt động trồng rừng và phục hồi đất than bùn để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư trong tương lai.

Trên cơ sở đó, NAO kiến nghị Defra tiếp tục hoàn thiện các khung theo dõi kết quả đầu tư vào trồng rừng và phục hồi đất than bùn nhằm hỗ trợ đánh giá hiệu quả chi tiêu và nâng cao chất lượng quyết định đầu tư.

NAO đồng thời khuyến nghị Defra cần xây dựng cơ chế xác định ưu tiên giữa các mục tiêu như giảm phát thải carbon, sản xuất gỗ và cải thiện thiên nhiên... trong các chương trình tương lai; chủ động xử lý những xung đột giữa mục tiêu phục hồi thiên nhiên của Chính phủ với các chính sách khác; theo dõi sát tiến độ thực hiện các mục tiêu đến năm 2050 để đánh giá tính khả thi của các mục tiêu này.

Bên cạnh đó, Defra được khuyến nghị bảo đảm năng lực triển khai phù hợp với quy mô mục tiêu; tăng cường chia sẻ bài học kinh nghiệm từ các dự án nghiên cứu, chương trình thí điểm; đơn giản hóa quy trình cấp tài trợ và đăng ký tham gia nhằm giảm rào cản tiếp cận; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để huy động đầu tư tư nhân vào các hoạt động phục hồi thiên nhiên./.

(Theo nao.org.uk)