(sav.gov.vn) - Ngày 23/6, tại Hà Nội, Báo Giáo dục và Thời đại phối hợp với Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) tổ chức Lễ trao giải Cuộc thi thiết kế bài giảng về “Môi trường không khói thuốc” lần thứ hai. Cuộc thi tiếp tục khẳng định sức lan tỏa mạnh mẽ trong ngành giáo dục khi thu hút gần 4.500 tác phẩm dự thi từ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục trên cả nước, góp phần đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá đến gần hơn với học sinh thông qua những phương pháp giáo dục hiện đại, sáng tạo.

Được phát động từ tháng 4/2026, cuộc thi hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức và kỹ năng phòng, chống tác hại của thuốc lá cho học sinh; đồng thời khuyến khích đội ngũ giáo viên phát huy năng lực sáng tạo, xây dựng nguồn học liệu chất lượng phục vụ công tác giảng dạy trong các cơ sở giáo dục.

Sau gần hai tháng triển khai, Ban Tổ chức đã nhận được gần 4.500 tác phẩm đến từ nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Trong đó, Hà Nội, Đà Nẵng, Đồng Tháp là những địa phương có số lượng bài dự thi nổi bật. Bên cạnh đó, giáo viên tại Đồng Nai, Ninh Bình, Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Hải Phòng và nhiều địa phương khác cũng tham gia tích cực, cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của ngành giáo dục đối với công tác xây dựng môi trường học đường không khói thuốc.

Qua các vòng đánh giá nghiêm túc, Ban Giám khảo đã lựa chọn 79 tác phẩm vào vòng sơ khảo và 41 tác phẩm xuất sắc vào vòng chung khảo. Các bài giảng tập trung vào những nội dung thiết thực như tác hại của thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng; các quy định về môi trường không khói thuốc; quyền của người không hút thuốc; trách nhiệm của người hút thuốc; kỹ năng nhận diện, ứng phó với những hành vi dụ dỗ, lôi kéo sử dụng thuốc lá trong học sinh.

Phát biểu tại lễ trao giải, nhà báo Triệu Ngọc Lâm, Tổng Biên tập Báo Giáo dục và Thời đại, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi cho biết điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở số lượng tác phẩm tham gia mà còn ở sự đầu tư nghiêm túc, tinh thần trách nhiệm và tâm huyết của đội ngũ nhà giáo đối với một vấn đề đang được xã hội đặc biệt quan tâm.

Theo ông Triệu Ngọc Lâm, nhiều giáo viên đã xem cuộc thi là cơ hội để nghiên cứu sâu hơn về tác hại của thuốc lá, lắng nghe tâm tư của học sinh, thử nghiệm các phương pháp giảng dạy mới và xây dựng những học liệu có thể áp dụng trực tiếp trong lớp học, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ hoặc các chuyên đề kỹ năng sống.

Một trong những điểm nổi bật của cuộc thi năm nay là sự đa dạng trong cách thức thể hiện. Nhiều bài giảng được thiết kế dưới dạng E-learning, PowerPoint tương tác, video, infographic, trò chơi số hoặc giáo án tích hợp. Không ít tác phẩm đã khai thác hiệu quả công nghệ số, giúp học sinh tham gia chủ động vào quá trình học tập thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều.

Thông qua các bài giảng, học sinh được đặt vào những tình huống thực tế, tham gia tranh luận, đóng vai, giải quyết vấn đề, thiết kế sản phẩm truyền thông hoặc tự đưa ra các cam kết hành động nhằm xây dựng môi trường không khói thuốc trong trường học. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ việc truyền tải thông tin sang hình thành nhận thức, thái độ và hành vi tích cực cho người học.

Theo Ban Tổ chức, điểm tiến bộ rõ nét nhất so với mùa giải đầu tiên là nhiều bài giảng đã vượt ra ngoài khuôn khổ cung cấp kiến thức đơn thuần để hướng tới xây dựng bản lĩnh cho học sinh. Thay vì chỉ trả lời câu hỏi thuốc lá có hại như thế nào, các bài học đã tập trung vào việc giúp học sinh biết cách ứng xử trước những lời rủ rê, nhận diện các hình thức quảng cáo trá hình, kiểm chứng thông tin trên môi trường mạng và chủ động bảo vệ bản thân trước các nguy cơ gây nghiện.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá (Bộ Y tế) khẳng định, bảo vệ học sinh trước tác hại của thuốc lá luôn là một trong những mục tiêu trọng tâm của công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá tại Việt Nam. Đây cũng là nội dung được xác định rõ trong Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Công ước Khung về kiểm soát thuốc lá và Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Theo bà Phan Thị Hải, nhà trường không chỉ là nơi truyền đạt tri thức mà còn là môi trường hình thành nhân cách, hành vi và lối sống lành mạnh cho học sinh. Vì vậy, xây dựng môi trường giáo dục không khói thuốc không chỉ là yêu cầu thực thi pháp luật mà còn là trách nhiệm nhằm bảo vệ sức khỏe và tương lai của thế hệ trẻ.

Những năm qua, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Báo Giáo dục và Thời đại cùng các cơ quan, đơn vị liên quan triển khai nhiều hoạt động thiết thực như xây dựng tài liệu hướng dẫn trường học không khói thuốc, lồng ghép nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào chương trình giáo dục, tổ chức các hoạt động truyền thông, cuộc thi tìm hiểu, sân khấu hóa và ký cam kết không sử dụng thuốc lá trong trường học.

Đại diện Ban Giám khảo, ông Phạm Quỳnh, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết cuộc thi năm nay ghi nhận nhiều đổi mới trong phương pháp dạy học cũng như ứng dụng công nghệ số. Nhiều bài giảng đã cập nhật các nội dung mới liên quan đến thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, nicotine và những hình thức ngụy trang dưới dạng thiết bị công nghệ đang xuất hiện ngày càng phổ biến trong đời sống.

Theo ông Phạm Quỳnh, một bài giảng hiệu quả không chỉ giúp học sinh hiểu được tác hại của thuốc lá mà còn phải trang bị cho các em khả năng nhận diện thông tin sai lệch, đánh giá các hình thức tiếp thị tinh vi và đưa ra lựa chọn đúng đắn trong cuộc sống. Đây cũng là kỹ năng quan trọng trong bối cảnh môi trường số phát triển mạnh mẽ hiện nay.

Tại lễ trao giải, Ban Tổ chức đã trao 3 giải Nhất, 2 giải Nhì, 6 giải Ba và 9 giải Khuyến khích cho các tác giả, nhóm tác giả có bài giảng xuất sắc. Các tác phẩm đoạt giải không chỉ thể hiện sự sáng tạo trong phương pháp truyền đạt mà còn có giá trị ứng dụng cao, có thể tiếp tục được hoàn thiện và nhân rộng trong các cơ sở giáo dục.

Thành công của cuộc thi cho thấy sự đồng hành tích cực của đội ngũ nhà giáo trong công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá. Hơn thế, cuộc thi đã góp phần hình thành một nguồn học liệu phong phú, tạo thêm công cụ hỗ trợ giáo viên và nhà trường trong việc giáo dục sức khỏe, xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, không khói thuốc, hướng tới mục tiêu bảo vệ và phát triển toàn diện thế hệ trẻ.