(sav.gov.vn) - Ngày 27/10/2026, Hội thảo quốc tế do Kiểm toán nhà nước Việt Nam tổ chức với chủ đề “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới” (Supreme Audit Institutions in a Changing World: Vision, Institutional Framework and Innovation) sẽ chính thức khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Hà Nội.

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh xung đột địa chính trị, biến động tài chính, biến đổi khí hậu và sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang đặt ra những yêu cầu mới đối với quản trị quốc gia. Tăng trưởng kinh tế, nợ công và rủi ro tài khóa đòi hỏi các quốc gia phải quản lý, sử dụng nguồn lực công hiệu quả hơn; trong khi trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức quản trị và hoạt động kiểm toán.

Trong bối cảnh đó, các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) đứng trước yêu cầu vừa bảo vệ tính độc lập, uy tín và liêm chính, vừa nâng cao chất lượng kiểm toán, tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả phục vụ người dân.

Các văn kiện, chuẩn mực quốc tế, trong đó có Tuyên bố Sharm El-Sheikh được thông qua tại Đại hội Tổ chức quốc tế các Cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI) tháng 10/2025 và Chuẩn mực INTOSAI-P12, nhấn mạnh yêu cầu nâng cao giá trị, tác động của hoạt động kiểm toán thông qua đổi mới và thích ứng với những thách thức mới. Theo đó, tầm nhìn dài hạn, thể chế vững chắc và đổi mới thực chất là những yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của các SAI.

Không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra tài chính và phát hiện sai phạm, các SAI ngày càng cần phát huy vai trò trong nhận diện rủi ro, chỉ ra những bất cập mang tính hệ thống, đánh giá hiệu quả chính sách và thúc đẩy nâng cao chất lượng quản trị công. Tính độc lập phải được bảo đảm cả về pháp lý và trong thực tiễn, gắn với quyền tiếp cận thông tin, dữ liệu, chất lượng kiểm toán và trách nhiệm giải trình theo các nguyên tắc của INTOSAI-P10. Đồng thời, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số cần đi đôi với yêu cầu bảo đảm độ tin cậy của bằng chứng kiểm toán, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.

Đối với Việt Nam, đổi mới hoạt động kiểm toán gắn liền với mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh yêu cầu huy động nguồn lực, việc quản lý và sử dụng nguồn lực công minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Kiểm toán nhà nước Việt Nam xác định tiếp tục đổi mới toàn diện tổ chức và phương thức hoạt động; nâng cao vị thế, vai trò, chất lượng và hiệu quả kiểm toán trên cơ sở định hướng chiến lược, tầm nhìn dài hạn và khuôn khổ thể chế vững chắc, lấy công nghệ và chuyển đổi số làm động lực. Qua đó, phát huy vai trò của Kiểm toán nhà nước trong kiểm tra, kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, minh bạch và trách nhiệm giải trình, nâng cao hiệu quả quản trị công.

Trao đổi về địa vị pháp lý, tính độc lập và vai trò của các SAI

Hội thảo tạo diễn đàn để các SAI, tổ chức liên quan và chuyên gia trong nước, quốc tế trao đổi quan điểm, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và thông lệ tốt về vai trò đang thay đổi của kiểm toán tối cao trong hệ thống quản trị quốc gia.

Một trọng tâm của Hội thảo là địa vị pháp lý, tính độc lập và vai trò của SAI trong hệ thống quản trị quốc gia. Các đại biểu sẽ trao đổi về cơ chế bảo đảm tính độc lập trên các phương diện tổ chức, tài chính, nhân sự và hoạt động kiểm toán; chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, đối tượng và phạm vi kiểm toán; cơ chế kiểm soát chất lượng, quản trị rủi ro và bảo đảm liêm chính trong hoạt động kiểm toán.

Hội thảo cũng tập trung thảo luận về giá trị pháp lý của báo cáo kiểm toán; việc công khai kết quả kiểm toán và nâng cao hiệu lực thực hiện kiến nghị kiểm toán; vai trò của SAI trong kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; cơ chế phối hợp giữa SAI với Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan thanh tra, điều tra và cơ quan liên quan.

Các vấn đề về minh bạch trong hoạt động kiểm toán, cũng như cơ chế giám sát của Quốc hội, cơ quan có thẩm quyền và người dân đối với hoạt động của SAI, sẽ được xem xét trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn của các quốc gia.

Bên cạnh đó, Hội thảo dành sự quan tâm đến tầm nhìn và chiến lược phát triển của các SAI trước những yêu cầu mới của quản trị công; kinh nghiệm phát triển các lĩnh vực kiểm toán như nợ công, biến đổi khí hậu, phát triển bền vững, tài chính xanh, các dự án đầu tư trọng điểm và những chương trình công có tác động lớn.

Đổi mới phương pháp kiểm toán, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số

Đổi mới phương pháp kiểm toán trên cơ sở phân tích rủi ro và dữ liệu là một nội dung quan trọng của Hội thảo. Các đại biểu sẽ chia sẻ kinh nghiệm tăng cường kiểm toán hoạt động; ứng dụng phân tích dữ liệu, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning), AI tạo sinh (Generative AI), hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu, hệ thống thông tin địa lý (GIS), ảnh vệ tinh và dữ liệu không gian trong hoạt động kiểm toán.

Các vấn đề về kiểm toán trong môi trường số, kiểm toán từ xa, giám sát liên tục, khai thác và kết nối cơ sở dữ liệu cũng như giá trị pháp lý, độ tin cậy, an toàn và bảo mật của bằng chứng kiểm toán số sẽ được trao đổi từ góc độ kinh nghiệm thực tiễn và khuôn khổ pháp lý.

Thông qua các phiên trình bày tham luận và thảo luận chuyên sâu, Hội thảo hướng tới chia sẻ cách tiếp cận mới, kinh nghiệm và thông lệ tốt, góp phần giúp các SAI thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của môi trường quản trị công và công nghệ.

Sau phát biểu chào mừng của lãnh đạo Quốc hội và phát biểu khai mạc của Tổng Kiểm toán nhà nước, Hội thảo dự kiến có khoảng 18 tham luận được trình bày bởi TS. Hà Thị Mỹ Dung - Phó Tổng Kiểm toán nhà nước; đại diện: các SAI, Bộ Công an, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội và các cơ quan, tổ chức liên quan. Tại phiên thảo luận, các đại biểu sẽ trực tiếp trao đổi, đặt câu hỏi với các nhóm diễn giả về những vấn đề quan tâm.

Góp phần định hướng phát triển Kiểm toán nhà nước trong giai đoạn mới

Hội thảo được kỳ vọng cung cấp thông tin, kinh nghiệm quốc tế và những gợi mở quan trọng phục vụ quá trình xây dựng định hướng phát triển Kiểm toán nhà nước đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045. Những nội dung trao đổi cũng là nguồn tham khảo để Kiểm toán nhà nước nghiên cứu chiến lược phát triển dài hạn, nâng cao năng lực và phạm vi kiểm toán, đáp ứng yêu cầu quản lý tài chính công, tài sản công trong bối cảnh mới.

Thông qua tham vấn kinh nghiệm quốc tế về địa vị pháp lý, tính độc lập và vai trò của các SAI, Hội thảo góp phần củng cố cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về Kiểm toán nhà nước, bảo đảm phù hợp với điều kiện Việt Nam và các chuẩn mực quốc tế.

Các hoạt động trao đổi bên lề với đối tác quốc tế cũng tạo cơ hội để Kiểm toán nhà nước Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm, kỹ thuật kiểm toán tiên tiến, đặc biệt trong các lĩnh vực mới nổi. Việc nghiên cứu, tiếp thu có chọn lọc các thông lệ tốt sẽ góp phần đổi mới phương pháp kiểm toán theo hướng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả.

Việc tổ chức Hội thảo khẳng định sự chủ động, tinh thần hội nhập và nỗ lực nâng cao vai trò của Kiểm toán nhà nước Việt Nam trong cộng đồng kiểm toán quốc tế; đồng thời góp phần tăng cường quan hệ hợp tác giữa Kiểm toán nhà nước Việt Nam với các SAI và đối tác quốc tế.

Là thành viên của INTOSAI, Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI) và Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao Đông Nam Á (ASEANSAI), Kiểm toán nhà nước Việt Nam cam kết tiếp tục tham gia tích cực, chủ động và có trách nhiệm vào các hoạt động hợp tác quốc tế; thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm, nâng cao năng lực và phối hợp ứng phó với những thách thức chung.

Thông qua đối thoại và chia sẻ kinh nghiệm tại Hội thảo, Kiểm toán nhà nước Việt Nam kỳ vọng các SAI sẽ có thêm cơ sở để đổi mới, nâng cao năng lực và tăng cường phối hợp, cùng hướng tới mục tiêu xây dựng nền quản trị công minh bạch, sử dụng nguồn lực hiệu quả và thúc đẩy phát triển bền vững vì người dân./.