Tăng cường thanh tra, kiểm toán việc sử dụng vốn đầu tư công
Phấn đấu giải ngân vốn đầu tư công đạt tỷ lệ trên 95% kế hoạch vốn
Nghị quyết xác định mục tiêu tổng quát đầu tư công trung hạn giai đoạn này là nâng cao hiệu quả đầu tư công, tạo sức lan tỏa, dẫn dắt thu hút tối đa các nguồn vốn ngoài nhà nước cho đầu tư phát triển, thúc đẩy kinh tế tăng trưởng nhanh, bền vững; phát huy vai trò của đầu tư công là một trong các động lực tăng trưởng, hoàn thiện kết cấu hạ tầng chiến lược, đồng bộ, hiện đại phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh.
Đồng thời, đổi mới quản lý đầu tư công, thực hiện phân bổ, quản lý và sử dụng vốn đầu tư công trên cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, năng lực cơ sở hạ tầng tăng thêm, mức độ cải thiện đời sống và an sinh xã hội mà nhân dân được hưởng thụ.
Nghị quyết đặt mục tiêu, tỷ trọng vốn đầu tư công so với tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 khoảng 20-22%; tỷ trọng chi đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước (NSNN) khoảng 40% tổng chi NSNN; phấn đấu giải ngân vốn đầu tư công đạt tỷ lệ trên 95% kế hoạch vốn được giao.
Bố trí vốn đầu tư công nguồn NSNN theo hướng tập trung, trọng điểm, giảm tối thiểu 30% số lượng dự án so với giai đoạn 2021-2025.
Theo Nghị quyết, tổng mức vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn NSNN giai đoạn 2026-2030 là 8.220.000 tỷ đồng, bao gồm: Vốn ngân sách trung ương 3.800.000 tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương 4.420.000 tỷ đồng.
Về định hướng trong đầu tư công giai đoạn tới, Nghị quyết nêu rõ, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, đồng bộ, sớm hoàn thành đưa các công trình vào sử dụng, phát huy hiệu quả thực tế.
Tập trung đầu tư cho các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án quan trọng quốc gia, các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình, dự án theo Chương trình hành động của Ban chấp hành Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, các dự án trọng điểm, có sức lan tỏa cao, có ý nghĩa thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế, tạo đột phá thu hút vốn đầu tư theo phương thức đối tác công tư; khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, dàn trải, kéo dài;
“Đầu tư công phải bám sát và phục vụ cho việc thực hiện tốt các mục tiêu, định hướng của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 của quốc gia, ngành, lĩnh vực, địa phương, quy hoạch quốc gia, vùng, ngành, tỉnh được cấp có thẩm quyền phê duyệt; lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt huy động các nguồn lực đầu tư ngoài nhà nước, đẩy mạnh hợp tác công tư trong phát triển hạ tầng chiến lược” - Nghị quyết nêu rõ.
Bên cạnh đó, bảo đảm cơ cấu đầu tư hợp lý, hiệu quả giữa các vùng, miền, lĩnh vực, trong đó ưu tiên vốn đầu tư từ nguồn NSNN cho các vùng động lực, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, khu vực chịu ảnh hưởng lớn bởi thiên tai, bão lũ và các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội…
Nghị quyết của Quốc hội cũng nêu rõ các giải pháp để triển khai thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030
Trong đó, Quốc hội yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật quản lý đầu tư công nhằm nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng, giải ngân vốn đầu tư công đáp ứng yêu cầu kiến tạo môi trường phát triển kinh tế - xã hội.
Phân bổ vốn đầu tư công tập trung, tránh dàn trải, manh mún. Theo đó, ngân sách trung ương tập trung đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược, kết nối liên vùng, khu vực và quốc tế, các dự án có tính chất đột phá về phát triển kinh tế - xã hội. Địa phương chủ động quyết định đầu tư theo quy hoạch và khả năng cân đối nguồn lực, phục vụ tốt nhất các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn, theo tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.
Đồng thời, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân công, phân nhiệm, cá thể hóa trách nhiệm đi đôi với phối hợp, giám sát, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện và khen thưởng, kỷ luật kịp thời, nghiêm minh. Nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư, chuẩn bị dự án, đảm bảo tính sẵn sàng của dự án.
“Rà soát, kiên quyết loại bỏ những dự án kém hiệu quả, dự án chưa thật sự cần thiết, cấp bách, ưu tiên vốn cho các dự án trọng điểm, cấp bách, tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững” - Nghị quyết nêu rõ.
Cùng với đó, Nghị quyết yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương, tăng cường kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, giám sát, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm; kiểm soát chặt chẽ mục tiêu, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, phòng, chống tham nhũng, lợi ích nhóm; thực hành tiết kiệm, chống thất thoát, lãng phí trong đầu tư công.
Nguyễn Hồng
