Kiểm toán nhà nước triển khai đồng bộ nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực năm 2026

(sav.gov.vn) - Với quyết tâm siết chặt kỷ luật, kỷ cương và xây dựng đội ngũ kiểm toán viên liêm chính, chuyên nghiệp, Kiểm toán nhà nước đã ban hành Kế hoạch phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC) năm 2026 với nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong toàn Ngành

Theo Kế hoạch, công tác PCTNLPTC năm 2026 của KTNN được triển khai nhằm tăng cường trách nhiệm của thủ trưởng các đơn vị trong việc chỉ đạo, phổ biến và tổ chức thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các văn bản chỉ đạo của Trung ương. Qua đó, tiếp tục xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức và người lao động của KTNN; tạo chuyển biến rõ rệt trong ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; từng bước loại bỏ các cơ hội, điều kiện phát sinh sai phạm trong hoạt động kiểm toán.

Kế hoạch cũng gắn với việc thực hiện thắng lợi toàn diện nhiệm vụ chính trị năm 2026 của KTNN theo phương châm “An toàn - Uy tín”, hướng tới mục tiêu “Chất lượng, chất lượng hơn và chất lượng hơn nữa”. Trong đó, KTNN tiếp tục thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030; triển khai các nghị quyết của Đảng, Đảng bộ Quốc hội và Đảng bộ KTNN; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp; nâng cao chất lượng xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý; tăng cường theo dõi, đôn đốc thực hiện kiến nghị kiểm toán; siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong mọi hoạt động của Ngành.

Một yêu cầu quan trọng được đặt ra là thủ trưởng các đơn vị phải nâng cao trách nhiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức triển khai và kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; cụ thể hóa nội dung, giải pháp để kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm; bảo đảm mọi hoạt động của đơn vị được công khai, minh bạch. Việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp về PCTNLPTC cũng được xác định là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của các đơn vị trực thuộc KTNN.

Để thực hiện hiệu quả mục tiêu đề ra, Kế hoạch xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trước hết, KTNN tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tổ chức quán triệt, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị về công tác này, gắn với việc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tăng cường kiểm soát quyền lực, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thực hiện nhiệm vụ chính trị trọng tâm năm 2026.

Cùng với đó, KTNN nhấn mạnh yêu cầu tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, kiểm toán viên nhà nước; đặc biệt chú trọng xây dựng văn hóa ứng xử, đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm, tính nêu gương và lòng tự tôn nghề nghiệp cho đội ngũ kiểm toán viên. Việc chấp hành nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực, Quy tắc ứng xử của kiểm toán viên nhà nước, Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn kiểm toán nhà nước tiếp tục là yêu cầu xuyên suốt trong năm 2026.

Nâng cao chất lượng kiểm toán, đẩy mạnh phòng ngừa từ sớm

Một nội dung đáng chú ý khác là tiếp tục rà soát, xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản của KTNN, cải cách thủ tục hành chính trong thi hành công vụ. Theo đó, các đơn vị rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý để kịp thời sửa đổi, bổ sung, ban hành mới hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền sửa đổi các quy định còn chồng chéo, bất cập, có nguy cơ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời hoàn thành chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, văn bản quản lý năm 2026; tăng cường tuyên truyền các luật mới ban hành và theo dõi, đánh giá việc áp dụng hệ thống mẫu biểu kiểm toán, hướng dẫn phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu.

Trong lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ, Kế hoạch đặt trọng tâm vào việc tổ chức thực hiện các cuộc kiểm toán năm 2026 bảo đảm tiến độ, hiệu quả, chất lượng, nhất là ở những lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và được dư luận xã hội quan tâm. Theo đó, KTNN sẽ tập trung kiểm toán việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; quản lý, sử dụng đất đai, môi trường, tài nguyên, khoáng sản; đầu tư công; đầu tư, góp vốn của doanh nghiệp nhà nước và những vấn đề cấp bách, bức xúc trong đời sống kinh tế - xã hội. Thông qua hoạt động kiểm toán, KTNN hướng tới đánh giá sâu sắc, toàn diện cơ chế quản lý, điều hành thu, chi ngân sách nhà nước, quản lý và sử dụng nguồn lực công; phát hiện những bất cập, kẽ hở, “điểm nghẽn”, rào cản ảnh hưởng đến động lực phát triển kinh tế để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật.

Kế hoạch cũng yêu cầu nâng cao chất lượng báo cáo kiểm toán, các kết luận và kiến nghị kiểm toán; tăng cường công tác quản lý, kiểm soát chất lượng kiểm toán ngay từ giai đoạn chuẩn bị, tổ chức thực hiện cho đến lập và phát hành báo cáo kiểm toán; bảo đảm tính minh bạch, tin cậy của hoạt động kiểm toán, qua đó tiếp tục nâng cao uy tín của KTNN. Các đoàn kiểm toán và thành viên đoàn kiểm toán phải tuân thủ đầy đủ quy định của Luật KTNN, hệ thống Chuẩn mực KTNN, Quy trình kiểm toán của KTNN, Quy chế kiểm soát chất lượng kiểm toán, Quy chế tổ chức và hoạt động của Đoàn KTNN, Quy tắc ứng xử của kiểm toán viên nhà nước; đồng thời đề cao trách nhiệm giải trình, trách nhiệm PCTNLPTC trong suốt quá trình kiểm toán.

Song song với đó, KTNN tiếp tục xác định ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Kế hoạch nêu rõ việc tăng cường ứng dụng các phần mềm hỗ trợ hoạt động kiểm toán theo lĩnh vực, các phần mềm phục vụ quản lý, kiểm soát hoạt động kiểm toán; phối hợp với các bộ, cơ quan Trung ương trong kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ kiểm toán; rà soát toàn diện việc ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn Ngành để đề ra các giải pháp phát huy tối đa hiệu quả các hệ thống hiện có. Đồng thời, KTNN sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và triển khai các giải pháp để hệ thống công nghệ thông tin của Ngành đạt mức độ an toàn, bảo mật thông tin cấp độ 4.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm khác của năm 2026 là tăng cường kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán. Kế hoạch yêu cầu đẩy mạnh thực hiện các quy định hiện hành của Luật KTNN, đặc biệt là các quy định về chức năng, nhiệm vụ của KTNN trong việc theo dõi, kiểm tra, đôn đốc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán; xử lý theo quy định của pháp luật đối với các trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ, không kịp thời. Cùng với đó là việc xử lý kịp thời kiến nghị, khiếu nại của đơn vị được kiểm toán; tăng cường phối hợp giữa KTNN, Bộ Tài chính và đơn vị được kiểm toán để cập nhật kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán cũng như kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Kế hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa KTNN với các cơ quan có chức năng đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhất là các cơ quan tố tụng, trong việc phát hiện, điều tra, xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật do KTNN phát hiện thông qua hoạt động kiểm toán. Đồng thời, KTNN tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát, điều hành tài chính công, tài sản công tại các cơ quan, đơn vị được kiểm toán.

Đáng chú ý, Kế hoạch tiếp tục đề cao việc thực hiện đồng bộ, hiệu quả các giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, ngăn chặn từ gốc, không để xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong nội bộ KTNN. Trong đó, KTNN sẽ nâng cao chất lượng hoạt động giám sát, kiểm soát chất lượng kiểm toán; nâng cao chất lượng thanh tra theo Kế hoạch thanh tra năm 2026; nâng cao chất lượng công tác xác minh tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn; thực hiện nghiêm công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; công khai kết quả kiểm toán theo quy định; đồng thời đẩy mạnh công tác điều động, luân chuyển, chuyển đổi vị trí công tác, hoàn thiện danh mục vị trí việc làm, bản mô tả công việc và khung năng lực vị trí việc làm của KTNN.

Đối với các sai phạm có dấu hiệu tham nhũng được phát hiện qua kiểm toán, Kế hoạch yêu cầu trong quá trình kiểm toán, nếu phát hiện vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thủ trưởng đơn vị phải kịp thời báo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước để chuyển ngay hồ sơ vụ việc cho cơ quan điều tra có thẩm quyền, không chờ đến khi kết thúc cuộc kiểm toán. Trường hợp phát hiện vi phạm liên quan đến cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán phải thu thập đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan, báo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý theo đúng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Để tổ chức thực hiện, Kế hoạch giao thủ trưởng các đơn vị trực thuộc KTNN căn cứ chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tế của đơn vị và nhiệm vụ được giao để xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định rõ những lĩnh vực, khâu công tác dễ xảy ra tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, từ đó đề ra nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trọng điểm, khả thi và hiệu quả. Thanh tra KTNN được giao chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp kết quả thực hiện Kế hoạch trong các báo cáo định kỳ và hằng năm của KTNN.