Chỉ thị số 49/CT-KTNN: Siết chặt kỷ luật, nâng cao chất lượng kiểm toán năm 2026

Năm 2026 là năm đầu triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quốc hội nhiệm kỳ 2025–2030 và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Kiểm toán nhà nước (KTNN) lần thứ VIII nhiệm kỳ 2025–2030; đồng thời là năm đầu toàn hệ thống chính trị vận hành theo mô hình chính quyền 3 cấp. Đây cũng là năm KTNN thực hiện kiểm toán niên độ ngân sách năm 2025 trong bối cảnh nhiều cơ chế, chính sách, mô hình quản lý có sự thay đổi.

Ưu tiên nguồn lực cho nhiệm vụ trình ý kiến dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước và các chuyên đề phục vụ Quốc hội

Với phương châm hành động “An toàn – Uy tín”, mục tiêu “Chất lượng, chất lượng hơn và chất lượng hơn nữa”, Chỉ thị yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc KTNN tập trung chỉ đạo, tổ chức thực hiện nghiêm túc các nội dung trọng tâm nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm toán; siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong quá trình thực thi nhiệm vụ kiểm toán.

Theo đó, các đơn vị phải bám sát Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Đảng ủy KTNN; Phương án tổ chức kiểm toán năm 2026; các hướng dẫn mục tiêu, trọng yếu, nội dung kiểm toán chủ yếu và đề cương kiểm toán đã được ban hành. Đặc biệt, ưu tiên nguồn lực cho nhiệm vụ trình ý kiến về dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước các cấp; các nhiệm vụ theo yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ và phục vụ các chuyên đề giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng Báo cáo kiểm toán, gia tăng hiệu lực các kết luận, kiến nghị kiểm toán; đẩy mạnh kiểm toán tổng hợp để đánh giá sâu sắc, toàn diện công tác quản lý, điều hành thu – chi ngân sách nhà nước, quản lý, sử dụng tài sản công; tập trung kiểm toán các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ tham nhũng, lãng phí, tiêu cực như đầu tư công, đất đai, tài nguyên, khoáng sản, môi trường, hoạt động đầu tư, góp vốn của doanh nghiệp nhà nước và những vấn đề xã hội, dư luận quan tâm.

Tăng cường kiểm soát chất lượng, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay trong hoạt động kiểm toán

Công tác quản lý và kiểm soát chất lượng kiểm toán được yêu cầu thực hiện chặt chẽ từ giai đoạn chuẩn bị, tổ chức thực hiện đến lập và phát hành Báo cáo kiểm toán. Các Đoàn kiểm toán và Kiểm toán viên nhà nước phải tuân thủ đầy đủ Luật KTNN, Chuẩn mực KTNN, Quy trình kiểm toán, Quy chế kiểm soát chất lượng, Quy tắc ứng xử nghề nghiệp; đề cao trách nhiệm người đứng đầu đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán.

Đáng chú ý, Chỉ thị yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các đơn vị trong và ngoài ngành; tránh chồng chéo, trùng lặp với hoạt động thanh tra, kiểm tra; thực hiện nghiêm cơ chế phối hợp đối với các chuyên đề kiểm toán toàn ngành. Đồng thời, công khai đường dây nóng để đơn vị được kiểm toán phản ánh kịp thời các hành vi sai phạm của Đoàn kiểm toán, Tổ kiểm toán, thành viên Đoàn kiểm toán.

Về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Chỉ thị yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực trong hoạt động kiểm toán; nghiêm cấm các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi, nhũng nhiễu, gây khó khăn cho đơn vị được kiểm toán. Trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm, tham nhũng trong quá trình kiểm toán, đơn vị chủ trì phải báo cáo ngay để chuyển hồ sơ cho cơ quan có thẩm quyền xử lý, không chờ kết thúc cuộc kiểm toán.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, công khai kết quả kiểm toán và nâng cao trách nhiệm giải trình

Chỉ thị cũng quy định rõ các mốc thời gian kết thúc kiểm toán, xét duyệt và phát hành Báo cáo kiểm toán trong năm 2026; yêu cầu rút ngắn thời gian phát hành Báo cáo đối với các cuộc kiểm toán có nội dung đơn giản; đảm bảo cung cấp kịp thời thông tin, số liệu tin cậy phục vụ Hội đồng nhân dân các cấp và hoạt động giám sát của Quốc hội.

Việc công khai kết quả kiểm toán tiếp tục được đẩy mạnh, gắn với số hóa Báo cáo kiểm toán; các cuộc kiểm toán có phát hiện thất thoát, lãng phí lớn hoặc đạt “chất lượng vàng” phải được biên tập nội dung trọng yếu để công khai trên Cổng thông tin điện tử KTNN và Báo Kiểm toán.

Bên cạnh đó, các đơn vị phải xây dựng kế hoạch kiểm tra việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán; trả lời kịp thời kiến nghị, khiếu nại của đơn vị được kiểm toán; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, cập nhật đầy đủ dữ liệu phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Chỉ thị giao rõ trách nhiệm cho các đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán, các đơn vị tham mưu, sự nghiệp trong việc phối hợp tổ chức thực hiện, giám sát, đánh giá và kịp thời biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ kiểm toán năm 2026.

Xem Chỉ thị số 49/CT-KTNN tại đây./.

Hà Linh