(sav.gov.vn) - Trong khuôn khổ Hội nghị trao đổi chuyên môn giữa hai cơ quan Kiểm toán nhà nước (KTNN) Việt Nam và Lào, diễn ra ngày 12/5, tại trụ sở KTNN, Đoàn công tác của KTNN Lào do Phó Chủ tịch Kiểm toán nhà nước Lào Toy Phonthilath làm Trưởng đoàn đã có buổi trao đổi với KTNN Việt Nam về kinh nghiệm trong tham gia ý kiến đối với dự toán ngân sách nhà nước (NSNN).

Dự Hội nghị, về phía KTNN Lào có Phó Vụ trưởng Vụ Kiểm toán doanh nghiệp nhà nước Khambai Khamjalas cùng đại diện lãnh đạo phòng cấp phòng của Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Kiểm toán Khu vực công...

Về phía KTNN Việt Nam, có Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Hoàng Văn Lương, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế Nguyễn Việt Hùng và các lãnh đạo cấp phòng, chuyên viên Vụ Tổng hợp, Vụ Hợp tác quốc tế.

Trao đổi tại Hội nghị, ông Nguyễn Duy Dũng - Trưởng phòng, Vụ Tổng hợp - cho biết, việc trình ý kiến của KTNN để Quốc hội xem xét, quyết định dự toán NSNN, phương án phân bổ ngân sách Trung ương (NSTW) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của KTNN được quy định tại khoản 4, Điều 10 Luật KTNN năm 2025.

Báo cáo ý kiến của KTNN về dự toán NSNN, phân bổ NSTW là một trong những báo cáo thường niên được Tổng Kiểm toán nhà nước báo cáo Quốc hội. Do đó, nâng cao chất lượng ý kiến của KTNN về dự toán NSNN và phương án phân bổ NSTW hằng năm là yêu cầu cốt lõi, nhằm giúp Quốc hội có thêm thông tin khách quan, độc lập và chuyên sâu để xem xét, quyết định, đồng thời tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan có thẩm quyền trong việc quản lý, điều hành NSNN.

Chia sẻ về quy trình thực hiện tham gia về dự toán NSNN của KTNN, ông Nguyễn Duy Dũng cho biết, căn cứ quy trình lập, xây dựng, tổng hợp, quyết định và giao dự toán NSNN tại Điều 15, Nghị định số 73/2026/NĐ-CP, KTNN được mời tham gia ý kiến ngay từ khâu Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính ban hành văn bản hướng dẫn xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, dự toán NSNN hằng năm.

Sau khi các văn bản của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính ban hành, các Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương tổ chức thực hiện xây dựng về dự toán thu, chi ngân sách, phương án phân bổ ngân sách năm sau và gửi Bộ Tài chính, KTNN theo quy định (trước ngày 10/7 hằng năm). Trong thời điểm này, KTNN phân giao các KTNN chuyên ngành, khu vực tổ chức nghiên cứu và lập báo cáo ý kiến về dự toán NSNN đối với từng Bộ, cơ quan Trung ương và địa phương, đồng thời tham dự khi được mời về thảo luận dự toán ngân sách của các bộ, cơ quan trung ương tại Bộ Tài chính.

Kết thúc quá trình thảo luận dự toán, Bộ Tài chính thực hiện tổng hợp dự toán NSNN báo cáo Chính phủ để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng thời gửi KTNN. Căn cứ báo cáo dự toán, KTNN thực hiện nghiên cứu và lập Báo cáo ý kiến về dự toán NSNN.

"Mặt khác, KTNN cũng thực hiện phối hợp với Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội trong quá trình thẩm tra dự toán NSNN, phương án phân bổ NSTW, do Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội" - ông Nguyễn Duy Dũng cho biết.

Liên quan đến nội dung này, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Hoàng Văn Lương chia sẻ thêm, hằng năm, các Bộ, cơ quan Trung ương và các địa phương đều phải bảo vệ dự toán cấp Trung ương và địa phương trước Bộ Tài chính. Tại các Hội nghị này, KTNN đều cử người tham dự, phát biểu ý kiến, đồng thời gửi ý kiến về Vụ Tổng hợp để đơn vị tổng hợp gửi cho Quốc hội.

Theo Vụ trưởng Hoàng Văn Lương, để thực hiện nhiệm vụ tham gia ý kiến về dự toán NSNN nói chung, quá trình thảo luận dự toán ngân sách địa phương (NSĐP) và các Bộ, cơ quan trung ương nói riêng, KTNN đã ban hành các quy định để hướng dẫn các đơn vị trực thuộc thực hiện thống nhất, hiệu quả.

Trước câu hỏi của Đoàn KTNN Lào liên quan đến việc sử dụng cơ sở dữ liệu kinh tế vĩ mô và công cụ công nghệ (Big Data/AI) hoạt động, ông Hoàng Văn Lương cho biết, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) được xác định là 1 trong 4 trụ cột phát triển của KTNN Việt Nam đến năm 2030. Vì vậy ứng dụng CNTT và AI vào hoạt động kiểm toán được KTNN Việt Nam hết sức coi trọng.

Hiện nay ứng dụng Big Data, AI của KTNN Việt Nam chủ yếu trong việc thu thập xử lý tài liệu về kinh tế vĩ mô, thông tin của các tổ chức quốc tế, tình hình kinh tế toàn cầu như tăng trưởng, lạm phát, khủng hoảng, dịch bệnh, an ninh chính trị, chính sách tài chính tiền tệ, ngoại giao của các nền kinh tế lớn trên thế giới...

Trên cơ sở đó, AI được KTNN Việt Nam sử dụng để phân tích, dự báo những ảnh hưởng, tác động đến kinh tế hiện hành, để lường trước, đưa ra ý kiến đối với dự toán NSNN trong năm sau...; tổng hợp kết quả kiểm toán của những năm trước liền kề để dự báo cho những năm tiếp theo.

Tại Hội nghị, đại diện Vụ Tổng hợp cũng trao đổi với Đoàn KTNN Lào nhiều nội dung thực tế, liên quan đến công tác tổ chức thực hiện cũng như một số kết quả tham gia ý kiến về dự toán NSNN của KTNN; sự phối hợp giữa KTNN và các Ủy ban của Quốc hội...

Kết thúc nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Kiểm toán nhà nước Lào Toy Phonthilath cảm ơn sự đón tiếp chân tình của KTNN Việt Nam, đồng thời khẳng định, những nội dung quý báu được chia sẻ tại Hội nghị đã giải đáp nhiều vấn đề liên quan đến việc tham gia ý kiến về dự toán NSNN, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán của KTNN Lào.

"Thông qua các tài liệu các bạn cung cấp trước đây cùng những nội dung được giải đáp trực tiếp, chúng tôi đã hiểu sâu hơn về những vấn đề đang còn nhiều vướng mắc trong quá trình tham gia ý kiến đối với dự toán NSNN" - ông Toy Phonthilath cho biết.

Phó Chủ tịch KTNN Lào cho biết, sau chuyến công tác, Đoàn sẽ xây dựng báo cáo liên quan đến những nội dung được giải đáp tại Hội nghị này, để trình Quốc hội và gửi cho Chính phủ./.